Мероси хаттии бостон

Ҷилде аз силсилаи «Тоҷикон дар масири тамаддун» (Китобхонаи миллии Тоҷикистон, Маркази тоҷикшиносӣ, 2013). Дар он осори хаттии бостонии ниёгони тоҷикон – адабиёти паҳлавӣ («Бундаҳишн», «Ардавирознома», «Ёдгори зарирон», андарзномаҳо ва ғ.) ва катибаҳои шоҳони Ҳахоманишӣ бо тарҷумаи тоҷикӣ ва тавзеҳот гирд оварда шудаанд.
Агенти Зеҳнӣ · 14 ноябри 2026 · 314 саҳифа
АдабиётТаърихФарҳанг
Аз аввал хондан- ТД2 ва ДН мардсарро надоранд ва имлои мард дар ТД1 низ ғалат аст. «Гузидаҳои Зодспарам»: «ва чанд шигифттар фароз биборонид, сиришконе ҳамчанди сари марду сари гов, бузургу кӯчак». (ҳамон, р. 23, рақ. 16). 10. ТД2: s'' t'; ТД1 s''t'; ТД1: sšt Қалби s ва š дар паҳлавӣ шигифтовар нест. Талаффузи адади шаст, šast дар паҳлавӣ бо имлои šast ҳам омадааст. Шаст жарфо, яъне ба дурустии як шаст даст.
- Wēxt, wyht 12. Меҳтар ба маънои ҳадди аъло, бештарин ҳад. 13. Ābtazanbun, маҳалли тозиши об. 14. ТД2, ДН: бешзоишӣ, ТД1 чунин. 15. Чунин дар «Гузидаҳои Зодспарам». (Ҳамон, р. 26, рақ. 27). 16. Frayādišn, фарёди форсӣ низ дар асл ҳамин вожа аст. 17. Duš-daft. 18. ДН: zwhl; ТД1 ва ТД2: wym'l ба ҷои zwl. 19. Сипеҳр ба ҷои толеъ аст. 20. Brēhēnīd. 21. Чунин ДН: ду ' n ,'n. yst; ТД1 ва ТД2 надорад. 22. Ҳар се: тасҳеҳ шавад ба ch'lwm 23. Дар мавриди ин филиз ва марги Каюмарс, н. к. с. 100 дастнависи ТД2 дар ин китоб.
- Чунин ДН, ду дастнависи дигар тасҳеҳ шавад.
БАХШИ 9 - Ба сабаби ранги обӣ, ки ин гурӯҳи ситорагон доранд, гумон мерафт, ки ин ситорагон сиришти об доранд. Гурӯҳи баъдӣ дорои ранги норинҷӣ аст, бавижа Ҳафтавранг (Самоки ромеҳ Arcturus) ва бад-ин рӯй дорои сиришти замин фарз шудаанд.
- Ēwēnag, шакл. 3. Фарра дар ин ҷо ба маънии равшанӣ аст.
- Ба хешӣ расидан яъне ба тамалик (соҳиби молу мулк) даромадан. 5. Ҳар се: НУ: ба, wl, war тасҳеҳ шуд то бо дунболаи матлаб ҳамоҳанг бошад.
- Нуҳ вожаи охир аз дастнависи ТД2 афтодааст.
Дар бораи чигунагии заминҳо - Вожаи kiš дар паҳлавӣ ба маънои шиёру марз аст. Нависандаи «Бундаҳишн» (ё матне, ки дар ӯ будааст) бар он будааст, ки вожаи кишвар аз ду ҷузъ- kiš ба маънои марз ва пасванди-war ба маънои доранда таркиб шудааст. Аммо ин вожа бо киштан марбут аст ва ба маънои сарзамини мазрӯъ аст.
- Parwanagīh.
Дар бораи чигунагии куҳҳо - Чунин дар ДН; аммо ТД1 ва ТД2 ҳафтсад. Албурз (Авесто: hara –бо сифати berezaiti-; паҳлавӣ: harborz) нахустин кӯҳест, ки ба гуфтаи Авесто аз замин мерӯяд ва худ риштакӯҳест мукаддасу минавӣ, ки тамоми сарзаминҳои шарқиву ғарбиро дар бар мегирад («Зомиёд-яшт», банди1). Дар адабиёти паҳлавӣ ин кӯҳ ба гирди чаҳон кашида шудааст. Аз матолиби «Шоҳнома» бармеояд, ки Албурз дар шарқи сарзаминҳои эронӣ қарор доштааст, ба вижа дар оғози «Достони Фаридун» ва фиристода шудани ӯ ба Албурзкӯҳ.
Дар замони ҳозир номи риштакуҳест, ки дар шимоли наҷди Эрон қарор дорад. - Авесто: hu. kairya, паҳлавӣ: hugar/hukar. Бино ба банди 88 «Меҳр-яшт» Ҳукар дар риштаи Албурз баландтарин қулла аст. Ин кӯҳ саросар заррину дурахшон аст («Ром-Яшт», банди 15). Ҳаум бар он кӯҳ маросими Динро ба ҷой меоварад. («Меҳр-Яшт», бандҳои 88 ва 89). Баландии ин кӯҳ ҳазор баробари қади одамӣ аст ва Аредвисура Аноҳита аз фарози он ба дарёи Фарохкард фурӯ мерезад, ба бузургии ҳамаи обҳое, ки бар ин замин равон аст («Обон-Яшт», банди 96). Ҷамшед бар фарози қуллаи Ҳукар сад асп, ҳазор гову даҳ ҳазор гӯсфанд қурбонӣ мекунад, то орзуҳояш бароварда шавад.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор