Зеҳн
Сорбон. Куллиёт. Ҷилди 10

Агенти Зеҳнӣ · 4 ноябри 2026 · 378 саҳифа

Адабиёт
Аз аввал хондан

Росу дар торикӣ монда буд. Ин чунон буд: дар замонҳои қадим, ки ҳанўз одам оташ ё нури заминӣ ихтироъ накарда буд, ҳама ҷондорон бо зўрии нури чашм дар зулмот ҳам пеши роҳ тоза карда мерафтанд. Олампаноҳ ҷияни Олус, ки дар торикӣ низ он тарафи кўҳро медид, аз эҳтиёт дурбини ҷопонии пурбинро ҳамроҳ гирифта буд, лек яке ба кор наомад; мушкили Росуро осон накард. Ин дам аз пас шунаҳе намуду ғайб зад. Боз ларзон шуду пеш омад. Дар дили Росу рўшанӣ дамид. Дар санги мармар низ акс андохт.
«Шояд ин шунаҳи мармар буд, ҷиян?»
«Не, тағо! Он сўйи мармар – биҳишт. Аммо роҳи гузар надорад».
«Пайдо бикунед! Вагарна ин ҳама корҳо як пул!»
Машъалбардорон, ки ҳарфи вазирро ду накарда зуд омаданд, баробари назди Росу расидан ба чу-чу даромаданд. Росу фаҳмид ҳарфи онҳоро ва вазирро кам кард. Сахт нигарист ба Ҷосу: Ҷосу маънии нигоҳи ўро дарёфт ва сар андохт ба гунаҳгорӣ. Бо вуҷуди он аз кори кардаи вазири бофаросат дар дил шодмонӣ кард.
— Чӣ бояд кард?!
Савол ба ҳама буд. Аммо касе чӣ кор карданро намедонист.
Фолбин фармуд:
— Андаке ба рост рафта паҳлўи санги мармарро кофта то Ганҷ бояд расид.
— То куҷо?
— То Ганҷ!
«Он тарафи санги мармар – биҳишт» гуфтани фолбинро Росу шунида буд. Аммо дар он ҷо ганҷ ниҳон буданашро намедонист.
«Ганҷи ниҳон» дар сар гардонд ў ва фармуд, то зудтар роҳ кушода ба он ҷо расанд: «Асиронро фармоед! Он ландаҳурони муфтхўрро аз панҷараҳо бароварда, шаборўз кор фармоед! Одамон хабар наёфта ганҷро бояд аз они худ кард!»
Ҳарфи Росуро гардонидан ё ду кардан аз рўйи одоб набуд; чунки сарбозон ва вузаро чунин таълим гирифта буданд; ҳам Росу дар аҳди хеш ягон масъаларо ба муҳокимаи аъёну акобир нагузоштааст. Фаразан «Вазири соҳа чӣ мегўяд?» гуфта пурсида бошад ҳам, боз кори худашро мекард. Аз ин рў ҳама ҳаллу фасли ин ё он масъаларо ба раводиди Олампаноҳ мегузоштанд: «Рой шуморо!»
Як навъ ҳашар сар шуд, ки таърих ёд надорад; зеро худи Ҷаноб камар баста ва бари ҷомаи зарбофт ба миён зада, ханҷолкаш хокро ба қафо пош медод ва кўрмушҳоро амр буд, ки ба даҳону домон гирифта, бурда ба рўдбор афкананд. Ҳамчунон мешуд.
Шўълаи нури паси мармар торафт наздиктар ва мунаввар менамуд.

пешина
аз 378
навбатӣ