Эъроб. Категорияи грамматикии илм, ки муносибати предметро, ки исм номи он аст, ба предмет, амал ва аломатҳои дигар нишон медиҳад. Ин категория ба исм ва дар баъзе забонҳо ба сифат ҳам мансуб аст. Ин категория дар забонҳои семитӣ, туркӣ ва баъзе забонҳои ҳиндуаврупоӣ ба назар мерасад. Эъроб бо роҳҳои гуногун, аз ҷумла флексияҳо (русӣ: дом, дома, дому, домом, доме; арабӣ: фаллаҳан (деҳқон), фаллаҳин, фаллаҳан), пешояндҳо ифода мешавад. Забонҳои гуногун бо миқдор ва номгўи эъробҳо аз ҳамдигар фарқ мекунанд. Масалан, дар забони англисӣ – ду эъроб, арабӣ – се эъроб, русӣ – шаш эъроб, японӣ – ёздаҳ эъроб мавҷуд аст.

Я
Яккаратӣ. Маънои грамматикии феъл, ки ба воқеъшудан ё нашудани амал вобаста аст. Асоси замони гузаштаи феъл (гуфт, рафт, хонд) ҳамеша як бор воқеъ шудани амалро мефаҳмонад. Чунин тарзи ифода вобаста ба матн аст. Пешванди шаклсози ме- бисёркаратии амалро ифода мекунад. Аммо истифодаи калимаҳои ҷудогона онро то андозае маҳдуд мекунад: Ин тавр ҳолат дар Ойими Шаҳ нахустин бор рўй медод (Ҷ.И.). Дар ифодаи яккаратии феъл пешванди шаклсози би- низ ёрӣ мерасонад. Пешванди би- ба шакли замони гузаштаи наздики сиғаи хабарӣ (бирафт, бихонд) ҳамроҳ шуда, ба анҷом расидан ва яккаратии амалро таъкид мекунад. Мард ҷои хоби Ёдгорро муайян карда, худ ба пеши зан ва духтараш омада бихобид (С.А.).
Якмаъноӣ. Танҳояк маънои муайяну мушаххасро ифода намудани калима. Бештарини истилоҳоти соҳаҳои гуногун як маъно доранд:
садонок, ҳамсадо, ҳиҷо, фонема, муколама, морфология, синтаксис.
Якҳиҷоӣ. Калимаҳое, ки танҳо аз як ҳиҷо иборатанд. Дар забони тоҷикӣ теъдоди ҳиҷоҳои калима ба миқдори садонокҳо вобаста аст: асп, дил, пеш; дусад, дирўз, хона; хонагӣ, соягӣ, гулистон. Қолабҳои калимаҳои якҳиҷоӣ инҳоянд: V (ў), CV (ду, ба), CVC (сад, дур, гул), VCC (орд, ишқ, абр), CVCC (даст, гуфт, хонд).
Якҷоя ё пайвастнависӣ. Мутобиқи қоидаҳои имлои забони тоҷикӣ калимаҳои сохта (ҳамдигар, гулистон, корзор, нохост) ва мураккаб (падарарўс, дусад, хонадомод, забоншинос) пайваст навишта мешаванд.
Ихтисораҳо (СММ – Созмони Милали Муттаҳид), ДМТ (Донишгоҳи миллии Тоҷикистон) ё калимаҳои кўтоҳкардашударо якҷоя навишта (комиҷроия) мешаванд.