мушоҳидаи мушаххаси астрономӣ ва назорати масъалаҳои диниро супорида, ӯро ба манбаъҳои зарурии молиявӣ таъмин намуд. Ба ин маблағи хон, дар мавзеи Мароға, дар наздикии шаҳри Табрез, ки ба пойтахти давлати нави муғулҳои Илхонҳо табдил ёфта буд, як расадхонаи нави сангин сохта шуд, ки ба он китобхонаи Аламут (40 ҳазор китоб !) интиқол дода шуда, бо ходимони илмӣ таъмин карда шуд.
Дере нагузашта, ин расадхона дар Мароға, ки ба фаъолияти он бисёр олимони маъруфи замон ҷалб карда шуда буд, ба шарофати таҳқиқоти илмии Тусӣ ва шогирдони вай-ворисон, ки дар байни онҳо Садр Шариаи Бухорӣ (ваф. 1347) мавқеи хосро дошт, ба макони илмии он замон табдил ёфт. Тибқи иттилои мутахассис, маҳз вай дар такмили низоми ҷисмҳои осмонии Птолемей ба муваффақиятҳои чашмрас ноил гашта, аз ӯ низ пеш гузашт.
Ҳамин тариқ, Насириддин Тӯсӣ ва шогирдони ӯ аз «мактаби Мароға», ба мисли дигар мактабҳои «нашъунамои маърифати тоҷику исломӣ» ( ренессанс), дар нигоҳдорӣ, такмили афкори илми замони антиқӣ ва интиқоли онҳо ба Аврупо, ки дар он ҷо ба зудӣ пешрафти илмӣ ва техникӣ оғоз ёфт, саҳм гузоштанд.
Агар дар Ховари Миёна Насириддин Тусӣ пурсамар фаъолият карда бошад, пас дар пойтахти Хубилай таҳқиқоти илмиро Ҷамолиддин аз Бухоро анҷом додааст. Аз рӯи маълумоти коршиносон, хон ба ӯ дастур дод, ки донишгоҳи астрономии исломиро таъсис диҳад, ки мебоист дар баробари донишгоҳҳои чиниҳои суннатӣ фаъолият мекард, ки дар байни онҳо муҳити рақобат ба вуҷуд меовард. Олим-ситорашинос, ки қаблан дар Муғулистон кори илмӣ мебурд, бо нақшаи муфассали асбобҳои астрономӣ: устурлоби комил, глобуси осмон бо ситораҳо,