Зеҳн
Ҷаҳони Тоҷикон

Агенти Зеҳнӣ · 2 ноябри 2026 · 335 саҳифа

Таърих
Аз аввал хондан

онҳо анҷом дода мешуданд. Баъдтар дар аҳди Салҷукиён «малик-ушшуаро» ба як навъ мудири шуъбаи назми дарбор табдил ёфт. Тибқи маълумоти коршиносон, «малик-уш-шуаро» Муиззӣ (с. 1049-1125) дар назди султони Салҷуқиён Маликшоҳ ҳамчун сензор, муҳаррир ва мушовир хизмат мекард, шеърҳо фармоиш медод ва ислоҳ мекард, тамоми асарҳо пеш аз он, ки ба султон пешниҳод карда шаванд, аз дасти ӯ мегузаштаанд. Вай инчунин ҳамчун пайванди байни шоирон ва хайрхоҳон масъули қабул ба кор ва пардохти маош буд. Мутахассиси маъруфи рус оид ба адабиёти тоҷику форс Е. Э. Бертелс чунин мешуморад, ки нақши пешбаранда ва муҳарририи «малик-уш-шуаро»
ба андозае назаррас буд, ки ба таҳияи самти ягонаи адабӣ барои тамоми шоирони зертобеъ аз рӯи мавзуот ва услуби адабӣ таъсир гузошт, ки асосан барои даврони пеш аз муғулҳо хос аст.
Муаллифи «Чаҳор мақола» Низомии Арӯзӣ, ки муҳимияти будубоши чор касб дар дарбор (котиб, шоир, мунаҷҷим ва табиб)-ро тасдиқ кардааст, чанд унвонҳои фахриро барои шоирони дарбор номбар кардааст, ки дар он илова бар «малик-уш-шуаро», инчунин «амир-уш-шуаро» («ҳокими шоирон»), «хоҷа аш-шуаро» («сарвари шоирон»), «сайид-аш-шуаро» («оқои шоирон»). Дар ин ҷо вай ба ғайр аз шоироне, ки дар хизмати доимии дарбор буданд, инчунин шоирони «оянда раванда»-ро низ номбар кардаааст. Мавқеъ ва нақши шоир дар дарбор, инчунин, дар асарҳои маъруфи асрҳои миёна, аз қабили «Қобуснома» ва «Сиёсатнома» тасвир шудааст.

пешина
аз 335
навбатӣ