Умуман, фаъолияти адабиётшиносии С. Айнӣ серпаҳлу ва доманадор буда, масъалаҳои таърихи адабиёт, назарияи адабиёт, нақди адабӣ ва матншиносиро фаро гирифтаанд.

НАМУНАҲО АЗ АШЪОР

Гули сурх
Рози дил мегуфтам, ар як маҳраме медоштам,
Шикваҳо мекардам аз ғам, ҳамдаме медоштам.
Дар шаби ҳиҷрон намешуд захми дил реши равон,
Гар зи васли як парирӯ марҳаме медоштам.
Меҳнати гетӣ ба талхӣ кай рабудӣ ҷони ман,
Бӯсае гар аз лаби Исодаме медоштам.
Менашуд як лаҳза фориғ ёр аз ғамхориям,
Булҳавасоне на гар тоби ғаме медоштам.
Аз тамошои гули сурх аз чӣ мемондам ҷудо,
Гар ба каф, чун аҳли олам, дирҳаме медоштам!
Ин қадар дар изтироб афтодаам аз фикри худ,
Мешуд оромам, агар аз худ раме медоштам.
Чун тарозу кай шудӣ саргаштагӣ бо ман насиб,
Айнӣ, ар фикре на аз бешу каме медоштам.

Дар татаббӯъ ва тазмини Саъдӣ
Ёри ман ширинадӯй мекунад,
Ҳар замон сад дилрабой мекунад.
Мекунад бо дӯстон бегонагӣ,
Душманонро ошной мекунад.
Дар вафояш умр шуд, он шӯх низ
Ҳамчу умрам бевафой мекунад.
Гарчи шоми ҳаҷри абролудро
Моҳи рӯяш камнамой мекунад.
Кулбаи аҳзони торики маро
Ёди рӯяш рӯшноӣ мекунад.
Ёри ман аз ман ҷудо шуд, дӯстон,
Ҷони ман аз ман ҷудой мекунад.