МЕТОДИКАИ ТАЪЛИМИ АДАБИЁТИ ТОҶИК

АБДУСАМАДИ МУЛЛО. Китоби дарсии мазкур иқдоми тоза дар низоми таҳсилот буда, асосҳои методологӣ, тарзи ташкил ва баргузории тадриси адабиёти тоҷикро равшан намудааст. Дар он равиш ва усулҳои навини тадриси адабиёти тоҷик барои омўзгорон ва толибилмон пешкаш гардида, дар ҷараёни таълим ва омўзиши фанни адабиёти тоҷик ба омўзгорон ва донишҷўён раҳнамойи муфид мебошад.
Агенти Зеҳнӣ · 27 октябри 2026 · 344 саҳифа
Омўзгор хонандагонро ба хондани асари бадеӣ омода карда барои азхуд кардани мундариҷа машғулияти махсус мегузаронад. Хонандагон зери роҳбарии вай образҳои асосии матни бадеиро меёбанд, маънӣ ва дарунмояи асарро ошкор мекунанд, аз рўи нақшаи қаблан мураттабкардаашон ба саволҳо посух медиҳанд. Дар ин замина таҳлили матн ва ошкор кардани хусусияти хоси он арзишманд аст. Дар вақти омўзиши як асар ҳикояти хонандаро бо матни иқтибосӣ якҷоя истифода кардан муҳим аст. Дар дигар сурат ҷавоби саволҳо аз рўи мундариҷаи нақли мухтасари мазмуни матн, суханони аввалини хонандагон дар бораи таассуроти маънавию ҳиссиашон ниҳоят муҳим аст. Дар таҷрибаи мактаби мо нақли мазмун хеле шоеъ буда, барои азхудкунии мазмун, инкишофи нутқи хонанда ёрии амалӣ мерасонад. Аз зинаҳои аввалин сар карда, омўзгор бояд ба ягонагии шакл ё мундариҷаи асари бадеӣ диққати махсус диҳад.
Дар таълими адабиёти тоҷик истифодаи равишҳо ва усулҳое, ки малака ва ҳунари хонданро дар хонандагон тақвият мебахшанд, онҳоро ба таҳлили мустақилона ва арзёбии асар омода мекунанд, ҳидоят мекунанд, ниҳоят муҳиманд. Хониши бадеӣ аз ҷумлаи чунин равишҳо мебошад. Ин равиши таълим натиҷаҳои аввалини фаъолияти хонандагонро дар хондани асар ошкор мекунад.
Дар ҳамин асос равишшиносон аз қадим хониши муассирро асоси усули таълими адабиёт, бахусус, василаи таҳлили асари бадеӣ донистаанд. Шояд ба сабаби судмандиаш ин равиш дар мактабҳои кўҳнаи мо низ ба эътибори хос соҳиб будааст. Дар мактаби имрўза низ омўзгорон асосан ба хониши муассир такя мекунанд ва воқеан ҳам, ҳунари хонданро ба омили бузурги адабиётфаҳмӣ табдил додан имконнопазир аст. Суннатҳои саводомўзӣ дар мактаби гузаштаи мо ба равиши хондан такя дошт. Дар замонҳои начандон дур дар мактаби мо хондан василаи саводомўзӣ ва маънирасӣ буд. Хонандагони мактабҳои кўҳна илова ба «Ҳафтяк» ва «Чор китоб», «Гулистон»- и Саъдӣ, девони Ҳофиз ва Бедилро мехонданд.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё