Меъёрҳо

Бе меъёрҳо қарор қабул намешавад

Меъёрҳо шартҳое мебошанд, ки иҷро шудани онҳо ба қарори «ҳа» меорад. Агар иҷро нашаванд, қарор «не» мешавад ё қабули он ба вақти дигар гузошта мешавад.

Фарз кунед, ки ба хулоса расидаед телевизор харед, зеро телевизори ҳозираатон дигар кор намекунад ва бояд иваз шавад. Ниёзи оилавиатон ин аст, ки ҳамаи аъзои хонавода — ҳадди ақал гоҳ-гоҳ — тамошои телевизорро дӯст медоранд. Аз ин рӯ, онро воситаи зарурии фароғати оила мешуморед. Ниёзи шахсии шумо бошад, ин аст, ки агар телевизорро иваз накунед, аҳли оилаатон шуморо ба дод меоранд.

Фарз мекунем, ки дар ин ҳолат қароргиранда шумо ҳастед ва муҳлат гузоштаед, ки дар давоми се рӯзи оянда телевизорро иваз кунед. Ба мағоза меравед. Оё ҳар телевизори пешомадаро мехаред?

Эҳтимол, нарх ва шояд имкони хариди қарзӣ аҳаммият дошта бошанд. Меъёрҳои дигар метавонанд андоза, сифати тасвир, шумораи ҷойҳои пайвасткунӣ ва имкониятҳое чун USB, HDMI, RGB, пайвасти бесим, дастрасӣ ба интернет ва соати зангдори дохилӣ бошанд.

Шумо рӯйхати хусусиятҳои заруриро доред ва агар телевизори ба ин меъёрҳо мувофиқро ёбед, онро мехаред. Агар бе меъёр ба мағоза дароед, барои муқоисаи телевизорҳо вақти хеле бештар сарф мекунед. Шояд рӯйхатро огоҳона тартиб надиҳед, аммо дар ниҳоят барои харид меъёрҳо пайдо мекунед. Агар каме аз тафаккури интиқодӣ истифода бурда, меъёрҳои харидро равшан кунед, хеле зудтар қарор мегиред.

Гарчанде ин меъёрҳо аксар вақт дар ҳеҷ ҷо навишта намешаванд, қароргирандагон дар фаъолияти корӣ низ аз ҳамин раванд истифода мебаранд.

Фарз кунед, ки аз шумо хоҳиш карданд раванди корро барои кам кардани хароҷоти истеҳсолот самараноктар кунед. Пас аз равшан кардани масъалаҳо ба хулоса мерасед, ки баъзе қадамҳоро бартараф ё якҷо кунед, баъзе масъулиятҳоро аз нав тақсим намоед ва барномаи омӯзишӣ ҷорӣ созед. Хароҷот метавонад 20 000 доллар бошад ва пешбинӣ мешавад, ки он тақрибан дар ду сол ҷуброн гардад.

Шумо бо роҳбаратон суҳбат карда, чунин рӯйхати меъёрҳои қарорро тартиб медиҳед:

• Хароҷот аз 25 000 доллар камтар аст: ҳа/не.
• Муҳлати ҷуброни хароҷот аз се сол камтар аст: ҳа/не.
• Барномаи омӯзишӣ муайян шудааст: ҳа/не.
• Хароҷот беш аз 20 фоиз кам мешавад: ҳа/не.
• Роҳбари басти шабона бо тағйирот розӣ аст: ҳа/не.

Хулосаҳо ва меъёрҳоро баррасӣ карда, мегӯед:

— Ҳа, ҳа, ҳа, ҳа, ҳа.

Роҳбаратон мегӯяд:

— Оғоз кунед.

Албатта, агар ба яке аз ин меъёрҳо «не» ҷавоб медодед, роҳбаратон низ мегуфт:

— Не.

Ё:

— Пеш аз он ки тасдиқ кунам, бояд ин шартҳоро иҷро кунед.

Он гоҳ маҷбур мешудед баргардед ва нақшаатонро ислоҳ кунед.

Беҳтар аст меъёрҳои қарорро ҳарчи пештар, то оғози суҳбатҳо барои гирифтани тасдиқ, муайян кунед. Ҳамин тавр, ҳангоми дархости тасдиқ бори аввал аз мавҷудияти ягон меъёр огоҳ намешавед. Дигар лозим намеояд, ки баргардед, мувофиқати нақшаро ба меъёри нав санҷед ва сипас боз барои тасдиқ муроҷиат карда, пешниҳодатонро аз нав шарҳ диҳед.

Аммо агар имкони суҳбат дар бораи меъёрҳо набошад, чӣ мешавад? Чунин ҳолатҳо ҳам ҳастанд. Масалан, қарорро роҳбаре қабул мекунад, ки аз шумо се зина болотар аст. Ӯ зуд-зуд дар сафар аст ва шумо ҳеҷ гоҳ имкони чунин суҳбатро пайдо намекунед.

Он гоҳ бояд аз худ бипурсед: «Агар қарор дар ихтиёри ман мебуд, аз кадом меъёрҳо истифода мекардам?»

Ҳар қадар меъёрҳои шумо ба меъёрҳои қароргиранда наздиктар бошанд, ҳамон қадар ба суҳбатҳои камтар бо ӯ ниёз пайдо мекунед ва қарор зудтар қабул мешавад.

Оғози истифодаи меъёрҳо

Ҳангоми истифодаи меъёрҳо ин нуктаҳоро дар хотир доред:

Ҳамин ки ба хулоса расидед, қароргирандаро муайян кунед. Аввал аз худ бипурсед, ки ба назари шумо меъёрҳо бояд чӣ бошанд. Агар ба қароргиранда дастрасӣ дошта бошед, бипурсед, ки иҷрои кадом шартҳо боиси тасдиқи пешниҳод мешавад.

Нусхаи аввалини меъёрҳоро худатон тартиб диҳед. Бо саҳифаи холӣ назди роҳбаратон наравед ва аз ӯ нахоҳед, ки ҳамаи меъёрҳои қарорро номбар кунад. Эҳтимол, чунин ҷавоб медиҳад:

— Вақте аз ҷиҳати корӣ мантиқӣ бошад.

Ин чандон кумак намекунад. Ба ҷойи ин, рӯйхати аввалини меъёрҳоро тартиб дода, аз роҳбаратон бипурсед, ки оё дуруст аст ё меъёрҳои дигаре ҳам бояд илова шаванд. Ин равиш самараноктар аст ва ҷавоби муфассалтар ба даст меорад.

Меъёрҳои воқеан муҳимро номбар кунед. Баъзе хусусиятҳо шояд писандоянд, аммо меъёр бояд шарте бошад, ки иҷро шуданаш ба тасдиқ ва иҷро нашуданаш ба рад кардани пешниҳод меорад.

Агар телефони нав мехаред ва сиёҳ ё сафед будани он бароятон аҳаммият надорад, рангро ба рӯйхати меъёрҳо дохил накунед. Аммо агар андозаи экран муҳим бошад, онро ҳамчун меъёр муайян кунед.

Нуктаи асосӣ

Барои қароргирӣ рӯйхати санҷишӣ — маҷмӯи меъёрҳое, ки бар асоси онҳо қарор қабул мешавад — лозим аст. Агар шартҳо иҷро шаванд, амал мекунед. Бе меъёрҳои огоҳона муайяншуда ё қарор намегиред, ё қарори нодуруст қабул мекунед.

Машқҳо барои меъёрҳо

1. Ба рӯйхати корҳои худ баргардед. Он корҳо ҳанӯз дар рӯйхат мондаанд, зеро ё ба иҷрояшон ниёз эҳсос намекунед, ё меъёрҳои анҷом додани онҳоро муайян накардаед. Иҷро шудани кадом шартҳо шуморо ба амал водор мекунад?

2. Нимаи дуюми рӯзи ҷумъа аст ва шумо ба хулоса мерасед, ки пагоҳ ба дидори хеши наздикатон равед. Роҳ бо мошин се соат тӯл мекашад. Дар хабарҳои соати 23:00 ҳавои номусоид пешгӯӣ мешавад. Субҳи шанбе барои қарор додан, ки ба дидори хешатон меравед ё не, аз кадом меъёрҳо истифода мебаред?

3. Муштарие хоҳиш мекунад печи микромавҷии харидаашро баргардонад, зеро он дигар кор намекунад. Муҳлати кафолати шумо 90 рӯз аст, аммо ӯ печро 110 рӯз пеш харидааст. Ӯ мефаҳмонад, ки як моҳ берун аз кишвар буд.

   Шумо ба хулоса мерасед, ки ӯ метавонад печро биёрад ва шумо онро иваз мекунед. Муштарӣ бо печаш меояд. Барои қарор додан, ки онро иваз мекунед ё не, кадом шартҳо — меъёрҳоро — истифода мебаред?