Намунаҳои насри бадеии форсу тоҷик (Ҷилди дуввум)

Ин китоб ҷилди дуввуми маҷмӯаи «Намунаҳои насри бадеии форсу тоҷик» буда, осори баргузидаи насрии адабиёти классикии форсу тоҷикро дар бар мегирад. Он барои омӯзиши таърих ва намунаҳои беҳтарини насри бадеӣ пешбинӣ шудааст.
Агенти Зеҳнӣ · 25 октябри 2026 · 283 саҳифа
ристод, то Хурмузи Кел биёмад ва хизмат кард ва ӯро бар ҷойгоҳ бишонданд. Қизилмалик истода буд ғамнок аз барои Маҳпарӣ, ки ӯро дида буду ошиқ шуда — меҳр аз дидан зиёдат гардад. Дар он вақт ӯро дид, ки Қонун аз қалъаи Шоҳақ оварда буд, агарчи бо вай сухан нагуфта буд, дар дил ҳаваси ӯ дошт. Чун ӯро бидид, ҳавас ба ишқ бадал шуд.
Пас, дарҳол ки Хурмузи Кел ҳозир омад, пеш аз он ки ҷулоб оваранд, Қизилмалик рӯй ба Хурмузи Кел карду гуфт:
— Эй дареғо, агар на Самак шавҳари шумо будӣ, ки шуморо кадхудой мекунад, то шумо ин кор чӣ гуна хостел кардан?
Хурмуз бархост ва гуфт:
— Эй шоҳзода, расми олам чунин будааст, ки бисёр даст болои даст бошад, пайваста қавме ба яке бозбастааст — сад ҳазор марду подшоҳ. Нек он будӣ, ки моро «шавҳар» на Самак будиву шуморо шавҳар на Қонун будӣ. Ва бо ин ҳама, мардӣ дар майдон падидор ояд, ки мард кисту номард кӣ бошад ва кист. Ва шавҳару зан чӣ бошад? Дигар, туро ин сухан мусаллам нест 1, ки Маҳпарӣ на ту ба мардӣ аз қалъаи Шоҳақ берун овардӣ. Сухани мардӣ ҷудосту ҳилату дастон 2 ҷудо.
Чун Хурмузи Кел ин сухан бигуфт, Қизилмалик барошуфт, даст бизад ва теғ аз ҷуфт ҷудо кард. Шоҳ барчаст ва дасти фарзанд бигрифт. Ҳанӯз Қизилмалик тамом накарда буд, ки Хурмузи Кел теғ баркашида буд.
Гуфт:
— Эй шоҳзода, мардон чунин теғ бар накашанд. Ба майдон ой, то бингарем, ки мардӣ чӣ гуна мебояд кардан ва теғ чӣ гуна мебояд задан. Саҳл аст, аммо аз ҷумлан беадабист.
Шаҳрони вазир чун ҳол чунон дид, хост ки обе бар оташ занад, то Қизилмалик тезӣ накунад ва Хурмузи Кел ошуфта нашавад. Рӯй ба Хурмузи Кел кард ва гуфт:
— Эй паҳлавон, мехоҳӣ, ки мо туро бикушем ва зиштном гардем ва то ҷовидон номи мо ба беадлӣ дар ҷаҳон
1 Мусаллам — бебаҳс; яъне: ин сухан беасос мегӯӣ.
2 Дастон — макр.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё