Зеҳн
Сояҳои шикаста

Агенти Зеҳнӣ · 19 октябри 2026 · 341 саҳифа

Қисса
Аз аввал хондан

Дар матни умумии роман тасвиру тадқиқи бадеии воқеияти реалии Бухоро пас аз маншури амирӣ гирифтани Исмоил аҳмияти калон дорад. Бухоро пазмони оромию осоиш гардида буд ва Амир Исмоил мебоист бо истифода аз ақлу хирад ва неруи низомиён ба он муваффақ шавад, зеро тохту този туркони бодиянишин, ғоратгарии дуздону роҳзанҳо, озодагони шаҳру вилоятро бо мақсади ба биҳишт табдил додани саҳроҳои араб ҳамчун ғанимат ва ғулом бурдани аъроби мусаллаҳ идома дошт. Дар саҳафоти роман ишорае ҳаст, ки дуздону ғоратгарон, ки миқдоран зиёд буданд, аз байни омилони дарбор муттакое доштанд, вагарна онҳо ин амали зиддимардумии худро вусъат намедоданд. Онҳо қасди Бухоро ҳам доштанд. Мардуме, ки қарнҳои зиёд бар зидди зулму тааддӣ мубориза мебурд, дар натиҷаи авҷ гирифтани бедодгарӣ, худаш бедодгарӣ мекард. Қавме аз озодагони Бухоро, ки корд ба устухонашон расидааст, аз амир Исмоил бор мехостанд, то ки ҳукумат қудрат нишон бидиҳад ва молу мулки онҳоро ҳимоя бикунад. Деҳқонон низ ба дод омадаанд. Зеро дуздону ғоратгарон ғанимати ба даст овардаи худро байни мардум тақсим мекарданд ва ба ин васила онҳоро ба худ ҷалб менамуданд. Дар натиҷа мардум аз аъмоли онҳо розӣ буданд.
Шароит дар Бухоро ва навоҳии он хеле мураккаб буд. Чунон ки дар романи Муҳаммадзамони Солеҳ инъикос ёфтааст, яке аз толибони тахту тоҷи Бухоро Яъқуби Лайс дар ғарбии кишвар даргири ҷанг буд, вагарна бе ҳеҷ заҳмат хоки ин диёрро мебехт.
Вазъиятро тағйир додан ногузир буд. Дар таърихи Бухоро давраи нав оғоз меёфт, зеро амир Исмоил маъмуру масъул гардидааст.

пешина
аз 341
навбатӣ