Бархе ақида ба миён гузошт, ки «таърих бояд таърихе бошад, ки дар он заррае дурўғ ва фаҳш набошад ва ҳама андешаҳо ба санадҳои мўътамад асос ёбанд» (Ю. Акбаров). Аҳли илм ин заруратро асоси талоши илмӣ қарор доданд, ки «таърихи адабиёт бояд ба тариқи яклухт ба тадқиқ гирифта шавад» (А. Набавӣ). Ба ин маънӣ, дар баррасии тарҳи нави таърихи адабиёти шўравии тоҷик бештар ба усулҳои пешини тадқиқ ва заминаҳои омўзандаи баррасии илмӣ низ тавваҷҷўҳи хосе ба миён омад.
Дар асл ҳамин гуна усули умдаи омўзиш аз таърихияти мавзўи мавриди назар ва нигариш ба таърихи баррасии қазия дар сурати амиқ ва густурда дарёфтани тарҳи навини таърих ва дастрасӣ ба ҳаллу фасли муҳимтарин ва муаммоангезтарин масоили пажўҳиши таърихи адабиёт дар оянда нақши муҳим ва калидӣ хоҳад бозид. Чунин баррасии масъала барои ба таври мушаххас омўхтани таърихи адабиёт замина фароҳам оварда, «тадқиқи тасвирии хушку бебунёдро барҳам зада, ба густариши тадқиқи таҳлилӣ мусоидат хоҳад кард». Риояи бархе мабонии ин усулро баъзе пажўҳандагон дар таълифоти Михаил Исаакович Занд – яке аз адабиётшиносони маъруф ва мубтакир, мутахассиси барҷастаи таърихи адабиёти форсии тоҷикӣ; ва аз миёни таърихи шашҷилдаи адабиёти шўравии тоҷик дар таълифоти Муҳаммадҷони Шакурӣ роҷеъ ба насри солҳои 1945-1974 ба мушоҳида гирифтаанд (Ш. Раҳмонов).
Ба ин тариқ, дар ин гузориш ва як силсила таълифоти дигар муҳимтарин қазияҳои афкори илмии он замон ошкор ва, бо ҳамин, нахустин дафъа появу бунёди пажўҳиши айниву воқеии масоили мавриди баҳс барои пасояндагон матраҳ гардиданд. Дар бахше аз мақолаҳои илмии профессор Х.
Шарифов масоили назарии консепсияи нави адабиётшиносӣ ва таҷдиди назар тақвият ёфтаанд. Силсилаи таълифоти адабиётшиносони тоҷик Х. Асозода, А. Сайфуллоев, С. Табаров, М. Раҷабӣ, А. Набавӣ, А. Сатторзода низ дар партави бозгўи муаммои масоили ҷудогонаи таърихи адабиёти шўравӣ ва таҳқиқи сарнавишти рўзгору осори намояндагони адабиёти нимаи дувуми садаи бист таълиф шуда, аз лиҳози фарогирии қазияи тозаназарӣ хеле ҷолибанд ва нукоти муҳим доранд.