Оташ дар хонаи қадим

Китоби мазкур асари бадеӣ буда, романи нависанда Мирзонасриддинро дар бар мегирад. Дар он рӯйдодҳои муҳими зиндагӣ ва таассуроти таърихӣ ба риштаи тасвир кашида шудаанд.
Агенти Зеҳнӣ · 12 октябри 2026 · 613 саҳифа
Мансур, чашмаш ба Ҷовид афтода, кӯдаки хобро ба бар гирифт. Китфонаш меларзиданд: «Бачаҷон, фақат ману ту мондем. Ду бетолеъ мондем» гуфта, аз сару рӯяш мебӯсид ва кӯшид, ки оби дидааш ба рӯйи Ҷовид нарезад.
Умарбек нону чурғот оварда гуфт:
- Хуб кардед, ки дар бевақтӣ омадед, ин ҷо ҳоло ҳам шуморо мепурсанд.
- Тезтар меомадам, вале сари манзили раҳматии занам рафтам, - гуфт Мансур ва даҳонашро ба кафи дасташ дошта, ба сӯз гиря кард.
- Дар торикӣ манзили раҳматиро ёфтед?
- Дил манзили каси маҳбубашро меёбад. - Мансур рӯймоли миёнашро кушода чашмонашро пок кард. - Хок худаш имо мекунад, ки ёри гумшудаат ин ҷост. Бӯяшро ба димогат меорад. Гармиашро ба баданат мерасонад. - Боз китфҳояш ба ларза даромаданд. Фурсате пас худро ором гирифту афзуд: - Раҳмат, Умарбой, ки сар шуда ҷанозаи он ғариби дар роҳ мондаро гузаронидед. Дар паҳлӯи Баҳодураш ҷой кардед...
Умарбек ҳам оби дида кард, «дар насибаш будааст» гуфту хеста барои ҷой рафт.
Мансур сари барахнаи Ҷовидро ҳар дам ба лабонаш наздик овардаю худро ором кардани мешуду наметавонист. Гашта-гашта нолиш баровардаю гиря мекард. «Мо аз ин ҷо меравем» мегуфту худро ором карда наметавонист.
Аммо Ҷовид аз дидани падар хурсанд буд. Ӯ ҳоло фаромӯш карда буд, ки падар қариб шаш моҳ боз ӯро хабар намегирифт, ба ҷанозаи модар наомад.
- Латофат ба ҷаноза омада буд? — бо оҳанги аввала пурсид Мансур.
- Баъди гӯру чӯб кардани модарам ҳамроҳи язнаам омаданд, каме истода рафтанд.
- Туро набурданд?
- Не, мебурданд ҳам, намерафтам.
- Мансур аз бешафқатии духтараш хафа шуд. Ин ҷо ҳама бегона, кӯдака ҳамроҳат намебарӣ, гуфта фикр кард ва пурсид:
- Модарат касал шуда буд?
- Ҳар вақт дилашона медоштанд. Боре ҳамроҳ аз чӯйбор об овардему гуфтанд, ки падарат омаданд гӯй, ки модарам ба хурсанди шуморо ёд мекарданд. Мегуфтанд, ки ёри азизам буд. Ва боз гуфтанд, ки туро дар деҳа намонад ба шаҳр барад.
Умарбек ду коса шӯрбо оварда назди меҳмонҳо гузоштанд.
- Аз одамоне, ки бурданд, хабар доред? — пурсид Умарбек ва назди Ҷовид ҳам чойу нон ниҳод.
- Бойҳоро дар назар доред? Он ҷо баъзеро мепаронанд, бештарашон дар маҳбасхонаҳои шаҳранд. Гап-ғап ҳаст, ки баъд аз соли нав ҳамаро Сибир мекарданд. Сибирашон дар дасти ким-кадом Колчакашон будааст. Вай ҳам муқобил будааст ба инҳо. Ӯро зада Сибирро гирифтаанд ва минбаъд касеро душман кунанд, он ҷо роҳ мекарданд, ки барояшон ҷангалбурӣ кунад.
- Душманатона аз он рӯзҳо нигоҳ дорад, — гуфт Умарбек ва пурсид:
- Мирзоумедро ҳам мебинед? Кадоме хабар овардааст, ки дар Бухоро хона харидааст.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё