— Хуб кардед, ки омадед, ҳофиз,— ба Содирхон таъзим намуд Ҳоҷӣ. — Наемомадед, одам мефиристо-дам.

— Магар меҳмонҳоятон ҳастанд?

— Меҳмони азиз худи шумо,— хушҳолона гуфт Ҳо-ҷӣ Юсуф.— Маро ба Петербург мефиристанд.

— Ё раббӣ! — хитоб намуд мударрис.— Ба Петер-бург барои чӣ?

— Дӯстам, ҳеҷ ташвиш накашед. Ҷашнгирии се-садсолагии тахтнишинии хонадони император мешу-дааст у сардори уезд Рубах ба ҳамин тантана аз мусул-мони шаҳри Хуҷанд фиристодани маро раво ди-дааст.

— Мирзобаҳодур оқсаққол худашро шояд аз алам тофта-тофта гирад,— гуфт Асирӣ ҳам аз хабар хур-санд шуда.— Бигузор аз ҳасад даргирад, сӯзаду хокис-тар шавад.

— Хӯш, ин албатта хушхабару лекин ман барои чӣ даркор шудам,— пурсид Ҳофиз.— Оё барои дилхушии тӯйхӯрон маро ҳам бо худ бурдани нестед?

— Худи шуморо-ку, не,— мад кашид Ҳоҷӣ Юсуф,— як миёнбанди нукракӯби шуморо бурдани ҳастам, ки замоне ҳамин оқсақколи шаҳрамон ба шумо гӯё инъ-ом кардаанд.

— Яъне Мирзобаҳодур?

— Ҳо, ҳамин тавр, Ҳофиз.

— Истед-истед,— Содирхон даст ба пешонӣ бурда, хандид.— Мирзомироншоҳ писари Темурланг, ки аёла-ти Озарбойҷонро аз ҷониби падараш доштааст, албат-та барои шӯҳрату номбарӣ, сӯҳбату ғазалҳои Хоҷа Камолро гӯё писандида, камарбандашро ба ӯ инъом кардааст. Воқеаҳои аз сари он камарбанд гузаштаро худатон медонед, ки ҳоҷати баён нест. Рӯзе дар як сӯҳбати ҳавлии оқсаққол ман ба меҳмонони аз Фарғо-на ва Қашқар омадаи вай ашӯла мегуфтам. Фарғона-гӣ-ку як навъ мефаҳмид. Қашқарӣ аз куҷо мефаҳмад, ки ман чӣ мехондам? Фарғонагӣ, ки ба ман ҷома пӯ-шонду қашқарӣ як хӯрчини пат инъом кард, оқсаққо-ли мо ҳам «кал аз кӣ кам?» — овоза шудан даркор, аз миён миёнбанди нукракӯбро шарти кушоду ба пешам монд. Хайр, гуфтам ба дилам, аз хирс мӯе гирифтаму бурда ба модари бачаҳо додам. Ҳозир ба ёдам омад.