ки бузургонро одоб бояд. Беадабӣ бузургонро нашояд.

— Алҳақ! — гуфт «ҳ»-ро аз халқ бароварда Юсуфхон эшон. — Зӯҳдкашон муқаррабони даргоҳи илоҳӣанд. На унсу улфати дӯзандаю пазанда ва ҳзумкашу деҳқони пошнапаҳн. — Ӯ тири таънаро ба сӯи шоир равона менамуд, ки улфатҳояш мардуми бечора буданд.

— Агар онҳо намебуданд, мо уламою фузало ҳама аз гуруснагӣ мурда мерафтем, — гуфт шоир.

— Қадоме, дар хотирам намондааст, «раззоқи одамӣ деҳқон» гуфта дар куҷое саҳл монда буд аз сангсори мусулмонон ҷон ба ҷаббор супорад... — пичинг намуд мичинг ба ҳуҷуми ҷоҳилонае ки дар Нов ба мударрис шуда буд, ишора карда.

— Ҷоҳилони носипос магар дар ҷаҳон каманд? — пурсид мударрис. — Худованд аз тобдони хонаи ягон мулло ва ягон мударрис халтайин ягон гандум ё ҷавро напартофтааст.

— Астағфируллоҳ ал азим! — гиребон ба даст гирифт Юсуфхон эшон. — Аз забони мударрис чӣ мешунавем?

— Парвардигори олам, ки ҳақтаоло номем, ҳақгӯйро дӯст дорад, — мударрис ба ҳимояи номи худо худро гирифтанӣ шуд, то асбоби ғайбату бӯҳтони нав нагардад.

— Як бор ба гапи ман ҳам дароед, — таъзимкунон хоҳиш намуд Яъқубҷони фаранг, ки ранги ҷиддӣ гирифтани мунозира ӯро ба ташвиш андохт. — Якто ашӯла шунавем. Аз хоки поятон гардам, ҳофиз, ягон чиз хонед.

Содирхон низ гӯё маътали чунин таклиф буд, ки
зуд нохун ба торҳои танбӯр заду навҳа кашид:

Ошиқон то зинда мегӯянд, дод аз дасти ёр!
Ҳарфи хуш нашнида мегӯянд: дод аз дасти ёр!
Тору танбӯрам, ки менолад дар ин шабҳои тор,
Дар сари ҳар парда мегӯянд: дод аз дасти ёр!

Ҳама ба таҳсину офарингӯй даромаданду лекин гургоштӣ бедавомат ва якдамина буд. Шояд худ нафаҳмидаву наандешида Содирхон баъд ба хондани Хайём шурӯъ намуд:

Гар бар фалакам даст будӣ чун яздон,
Бардоштаме ман ин фалакро зи миён.