— Оғози кораш хубу якбора бад шуда рафт; ана агар туро дар паҳлӯяш бигзоранд баъд ҷуфти муносиб хоҳед шуд!

— Чойро нӯш, шояд оташат паст шавад...

— Хайр, намебинӣ, ман чӣ мекунам?— гуфт Хоҷам-оғо ва ҳамоно боз ба шӯр омад: — Не, ту хуб гӯш кун, ки бачаи Ҷабборӣ ту бо ман чӣҳо кард: ӯ мехоҳад, ки аракро аз соати ёздаҳи саҳар то ҳафта бегоҳ фурӯшад. Чӣ, магар ин ба ту писанд аст?

Санам-оча косаи гӯшти уштурдорро, ки шавҳараш хеле дӯст медошт, пеш овард. Аммо ӯ ба гӯшт нигоҳе ҳам накард ва бо ҳамон истироб давом медод:

— Оё дар бораи одамон фикр мекунад ё не, ин донояк, — боз ҳавои даст карда дод зад ӯ.

— Пас ҳоли ин одамони бечора чӣ мешавад, агар ман дар фикрашон намебудам. Онҳо шабу нимашаб аз ман некӣ мебинанд. Аз он рӯзе, ки ин андешаи нек дар сарам ҷо гирифта буд, то ба ҳол кас аз ман калимаи рад-ро нашнидааст.

— Ҳақиқатан ҳам, шояд чунин фармон баромада бошад: — оромона луқма партофт Санам-оча. — Пас гуноҳи мағозадор чӣ будааст? Ҳар фармоише, ки аз боло шавад ӯ хоҳунахоҳ иҷро мекунад.

— Ҳм, аз боло!.. Ту бисёр чизро мефаҳмӣ! Агар худат намедонӣ пас дигареро гӯш кун, ки аз ту зиёдтар медонад. Ту ҳама қонунҳоро аз ман пурс, ки онҳоро бо шири модарам нӯш карда будам. Чунин қарор набояд вуҷуд дошта бошад, он ба кӣ лозим аст?

Кампир сар ҷунбонд.

— Ман худам ҳам чунин мешуморам, — гуфт ӯ. — Агар давлат мехост, ки заҳрро камтар нӯшанд, магар истеҳсолашро ин қадар зиёд мекард? Ин ҷо кадом муаммое ҳаст...

— Хайр ман чӣ гуфтам! — гапҳои ӯро об дод Хоҷам-ого.— Давлат ба одамон бадӣ намехоҳад, дар куҷо дидӣ, ки одам чизи лозимиашро дар ҳар ҳолат аз мағоза харида натавонад? Хуб аст, то ман дасти одамонро мегирам, вагарна вақте ки дарҳои мағозаҳо бастанд ҳоли эшон чӣ хоҳад шуд? Аз ман чизе намеравад, агар мағозадор, писари Абдуҷабборро насиҳате гӯям, ки аз ҷояш ба ихтиёри худаш ҳар ҷо наравад.

Санам-оча бо меҳрубониҳо ва нигоҳҳои хайрхоҳ ба шӯяш нигарист.

— Чӣ хуб аст, ки рӯзгоре ман чунин ҳамсафари