ҳама механдад! Ту кӣ ҳастӣ, то камбудии дигаронро фош месозӣ: роҳбарӣ ё раис?

Ҳоҷӣ-оғо суханони занашро на якбору дубор дар тӯли ин солҳо шунида буд, ва ба беҳудагӯйҳои ӯ, рӯи одат, ҳаргиз намеранҷид. Аммо ин ибораи «Ту худат кӣ ҳастӣ?» — гӯё ки зиндадаргӯраш карда буд. Албатта, ӯ на роҳбар буду на раис, балки як чӯпони оддии колхозӣ ест. Ҳайр аз ин чӣ? Магар чӯпонон одам нестанд? Чашм надоранд? Ё ки ақлу инсоф надоранд?

Ӯ ба гуфтаҳои занаш гӯш дода на ҷанҷол карду на баҳс, аммо ба гуфтаҳои вай розӣ ҳам шуда наметавонист, зеро одам бояд ҳаққи гапро гӯяд. Амонточ, бошад ҳамоно мегуфту мегуфт, бо кӯшиши он, ки мафҳуми лозим набудани чунин рафторро ба мағзи пири мӯсафедаш ҷо кунад, ба ӯ фаҳмонад, ки дигар дар ҳар ҷо ки бошад, боақл бошад. Ва мегуфт, ҳар касе ки хомӯш буда метавонад, ӯ боақл аст, на оне ки ҳама чизро мебинаду мегӯяд. Зеро ин аблаҳ аст, ва дигар одамон эҳтиромаш нахоҳанд кард.

Шаб аз нисф гузашта буд, ки Ҳоҷӣ-оғо аз шаҳраки ҳамсоя баргашт. Ӯ аз хонаи як рафиқи наздикаш меомад. Вақте ки дилгир мешуд, ба зиёрати ӯ мерафт.

Деҳаи Гоҷук ба ду нима тақсим шуда буд, ки чанд фарсах аз ҳамдигар дур буданд. Аз миёни ҳар ду нимаи деҳа иморатҳои идораҳо, почта ва амборҳои колхоз, дар лаб-лаби ҷӯй, сохта шуда буданд.

Ҳоҷӣ-оғо ғарқи андешаҳое оҳиста-оҳиста роҳ мерафт. Хомӯшӣ ҳукмфармо буд; чунон хомӯшие, ки гӯё зиндагиро дигар поён омада буд.

Ӯ идораҳои колхозу почтаро убур карда мехост, ки аз болои кӯпрук гузарад, вале баногоҳ қадаммониаш оҳистатар шуд. Дар хомӯшии нимашаб озодона садои чакидани қатраҳое шунида мешуд. Ҳоҷӣ-оғо дар ҷояш истоду ҷониби он садо хӯшу гӯш дод. Чак-чак-чак... — Ин чӣ бошад-а? Бензин? Шояд аз нӯги найчааш мерезад?..

Он қадар шунавиони тоза дорад... шахсе ки ними умрашро дар регистон гузаронидааст. Ин гӯшҳо Ҳоҷӣ-оғо-ро фиреб надоданд: аз найчаи калони бочкан хонача-монанд ба замин бензин мерехт, ки бояд барои нақлиёти колхоз истифода мешуд.

Ҳоҷӣ-оғо ба чуқурие фуромамад, ки барои хубтар мондани сатил дар зери найча кофта шуда буд, ва болои пойҳояш нишаст. — Бин-а, гӯё ки чак-чаки соат бошад!