— Хуб, Хоҷӣ-ого, огоҳиҳои шуморо ба инобат мегирем, — қаноатмандона гуфт Валӣ, вале хотираш аз мӯсафед ранҷида буд. Бале, дар ҳақиқат ҳам рӯзи дароз медавӣ, шабҳо хобро намебинӣ, боз ба ҷон ташаккур...

...Хайр, албатта, бо ҳар чӣ, ки шурӯъ карда буд бо ҳамон анҷом медод: — «Бо айби роҳбарони мо пахта дар канори роҳҳо мепӯсад, Боигарии колхоз нобуд мешавад!...» Хоҷӣ-ого гапро дароз накард, кӯтоҳакак гуфт. Ҳарчанд шитоб кард, ки суханашро набурранд боз ба изтироб ҳам омад ва арақи ҷабинашро чанд бор пок ҳам кард.

Баромадашро хуш пазироӣ карданд, ҳарчанд ки ӯ иҷро интизор ҳам набуд. Ҳеҷ кас барояш карсак ҳам назаду садое ҳам аз толор напаромад, ки «Ҳаққи гапро гуфт!» ва Валии садри маҷлис, ҳатто ба ӯ иҷозаи нишастан надода, давом дод:

— Хайр, рафиқон, ба гумонам ҳамааш фаҳмо?! Ҳамаи хоҳишмандон баромад карданд, ҳамаи саволҳоро санҷидем. Акнун ҷамъбаст мекунем!

Ва маҷлисро ҷамъбаст карданд. Гӯё ки ҳеҷ баромад ҳам набуду Хоҷӣ-ого ҳам барои хушҳолӣ шуда дар музокира иштирок карда буд.

Вале муҳимаш он буд, ки ҳозирини маҷлис ба ӯ хурдагирона менигаристанд. Ҳатто вақте ки ба ҷояш менишаст, ҳамсояш дар рӯяш гуфт: «Ту хуб ҳам нодон будай, Хоҷӣ! Барои як гапи беҳуда хотири одамонро озурдӣ!...»

Кор ана ҳамин тавр сурат гирифт. Садри маҷлис ҳақ будани баромадро қайд накард, дар толор касе ҳам карсак назад, ҳамсояш бошад рӯирост «беҳуда» будани баромадашро арз кард.

Хоҷӣ-ого хуб медонист, ки бисёрии ҳамдеҳагонаш ин рафтори ӯро хуш намепазиранд. «Мӯсафед девона шудааст! Ба корҳои беҳуда даст мезанад!» — чунин ҳарфҳо ба гӯши мӯсафед мерасиданд. Хоҷӣ-ого аз ин гапу гапчаҳо меранҷид, вале дар бовараш устувор буд. «Боигарии колхоз барои онҳо «беҳуда» будааст. Агар як тангаи худашон ба зери по афтад тайёранд, ки фарши хонаро маҳкам кунанд, аммо ин ҷо ҳатто ба саркашии рӯстанӣ ҳам розӣ нестанд!

Ӯ ҳоло ҳам худро сарзаниш мекард: «Бигузор! Ман ҳаққи гапро гуфтам. Ин ба гӯши раис ҳам расид, аммо гӯё ки ба ӯ косаи обе дода бошам!... Ана, дигаронаш