Зеҳн
Ғуруби парвин

Китоби мазкур асари бадеӣ ва таърихӣ буда, сагузашти шахсиятҳои маъруфи таърихиро инъикос мекунад. Дар он воқеаҳои гузашта ва рӯзгори қаҳрамонон бо услуби бадеӣ тасвир ёфтаанд.

Агенти Зеҳнӣ · 9 октябри 2026 · 328 саҳифа

ТаърихАдабиёт
Аз аввал хондан

дод Махтум ба чӯпон. Ҳеҷ кас гураро ҷустуҷӯ ҳам нахоҳад кард...

Чӯпони ҷавон дар як дам ҳалтачаи намаколуди пури панҷсӯмаро ба синааш пахш карду ба гуфтаҳои марди шаҳрӣ лабашро каҷ карда андаке табассум кард: «омӯзгорро наёмӯзанд, худам медонам, ки кай ва дар куҷо бо кӣ ҳарф занам!» Гарду чанги чархи мошин чун абри ғафси нафасгиркунанда саропон ӯро дар худ фароҳам печонд.

Азоби ҷони Аждару Махтум аз ҳамон рӯз оғоз шуд.
На якеву на дигаре намехостанд мутеи ҳамдигар бошанд: Махтум бо хоҳиши осмонӣ мехост, ки мағрури ёбоиро маҳв кунад, вале Аҷдар намехост, ки дар банд зиндагӣ кунад. Ӯ занҷирро чашми дидан надошт, ва ҳавлии танғи шамолнораси тафсон бо деворҳои баланд дилгираш карда буданд. Аҷдар наметавонист ба беҳиссиву танҳоии хонаҷаи хиштӣ, ки аз лаҳзаҳои аввалин ӯро чашми дидан надошт, тоб оварад. Барои ӯ ҳама зарбаҳои субҳона чӣ аҳамият доштанд, ки Махтум мекӯшид то ӯро аз озодӣ маҳрум кунад? Ӯ он зарбаҳоро маҷбурӣ аз сар мегузаронад, зеро дарди тӯтаҳои резпиӣ бароиш оддӣ набуданд, садояшон ба гӯшаш чун гиреви даҳони сердаидон буданд. Ҳар гоҳ ки ӯро мезаданд, андешаҳояш гӯё то дурдасти биёбонҳо мебурданд... то он ҷое, ки ҳар субҳидам боди форами биёбонаш бедор мекард.

Ранги паридаи саг, ки на як рӯз, балки дам ба дам зебогиву ҳашаматашро гум мекард, Махтумро ба шитоб маҷбур кард. Рӯзи бозори пешомад ӯ ногаҳон занашро огоҳ кард, ки бояд меҳмонҳоро даъват намояд ва чӣ гуна бояд аз эшон пазироӣ кард:

— Чизеро дарег мадор, палови бобоиро тайёр кун, ҳоло ман рафта гӯсфанди аз ҳама фарбеҳашро сар мезанам, — гуфт Махтум.

Ана ҳамин қадар гуфту бас. Аммо аз забони ӯ он қадар вожаҳое рӯ зананд, ки бо онҳо то биҳишт роҳ сохтан мумкин буд. Ҳарчанд вожаҳои гуногуни майнаашро танг мекарданд ва охири охирон онҳо бо чанд ибораи беҳирадона бадал мешуданд, ки ҳар каломе ибораҳо бояд Махтумро ҳирадманд нишон медоданд.
Меҳмонон, танҳо худи меҳмонон метавонистанд фарқияти миёни Аҷдар ва саги Байгиро, ки садои марди тарсонҷакро бароварда буд ва қаду басташро ба гов баробар карданд, муайян кунанд. Танҳо меҳмонон метавонистанд,

пешина
аз 328
навбатӣ