ноилоҷ ман бояд вазифаи бар зиммаам бударо адо намоям (Ҳ. Ирфон, Дар кулбаи косибон). Онҳо саҳван ба хонаи ҳамсоя даромадаанд (Р. Ҷалил, Маъвой дил). Мо ба ҳамдигар тасодуфан рӯ ба рӯ шудем (С. Айнӣ, Куллиёт).

Зарфи мақсад

Зарфи мақсад мақсади воқеъ гардидани амалро мефаҳмонад ва ба саволҳои барои чӣ?, бо кадом мақсад? ҷавоб мешавад. Зарфҳои мақсад низ аз ду-се калима иборат мебошанд: қасдан, барқасд:

Медонӣ, лекин қасдан худро ба нодонӣ мезанӣ (С. Айнӣ, Куллиёт). Ӯ қасдан ё ки саҳван он корро вайрон карда мефиристонад (С. Айнӣ, Куллиёт). Бародараш барқасд корро кашол дода истодааст (Р. Ҷалил, Шикасти тилисмот).

КАЛИМАСОЗИИ ЗАРФ

Дар сохтани зарф қариб ҳамаи усулҳои калимасозӣ истифода шудааст. Усули сермаҳсули калимасозии зарф тарзи морфологӣ ва морфологию синтаксисӣ мебошад.

Суффиксҳои зарфсоз

Бо суффикс сохтани зарф яке аз роҳҳои сермаҳсули калимасозии ин ҳиссаи нутқ мебошад. Дар зарфсозӣ суффиксҳои -она, -ан, -нокӣ, -акӣ, -о, -вор, -ӣ иштирок менамоянд.

Суффикси -она. Суффикси она сермаҳсул мебошад.

а) Ин суффикс аз сифатҳои аслӣ зарфи тарзи амал месозад, ки аломатро ифода мекунад:

Ҳамон рӯз Қорӣ аз дарс омада, хашмгинона аз Махдум пурсид (С. Айнӣ, Ёддоштҳо). Дар осмони бепоёни нилгун порча-порча абрҳои сафед, ки ба хирмани пахта монандӣ доштанд, киштиҳои бодбонӣ барин оромона шино мекарданд (С. Айнӣ, Куллиёт). Баъзе исмҳо ҳамчун сифат низ истифода мешаванд. Ҳангоми ба маънои дуюмашон омадан аз онҳо бо суффикси -она зарф сохта мешавад: мард-мардона, гург-гургона ва ғ.

Фиреби ошноёнро чӣ гӯям?
Ғироми дӯстдоронро чӣ гӯям?
Занон мардона гоҳо ишқ варзанд,
Заифиҳои мардонро чӣ гӯям?
(Лоиқ, Марди роҳ)