қадар ҳам бештар музд мегирад» (С. Айнӣ, «Дохунда»). Ҳар кас ки бештар кор кунад ҷумлаи пайрави мубтадо буда, вай ҳамон қадар музд мегирад сарҷумла мебошад. Ҷумлаи пайрави ин ҷумла мубтадои сарҷумла (ҷонишини вай)-ро шарҳ медиҳад.
Дар ҷумлаи мураккаби тобеъ «Ҳар кас ки ба замин меафтад, ӯ кушташуда ҳисоб меёфт» (С. Улуғзода, «Субҳи ҷавонии мо») низ ҷумлаи пайрави ҳар кас ки ба замин меафтад мубтадои сарҷумларо, ки бо ҷонишини шахсии ӯ ифода ёфтааст, эзоҳ медиҳад.

Ҷумлаҳои пайрави мубтадо бештар бо мубтадоҳои таркибии ҳар кас, ҳар чиз, ҳар он чӣ ва кадом кас сар мешаванд ва пайвандаки ки одатан пас аз онҳо меояд:

Ҳар кас ки ба дастам қалам гирифта чизе менависад ё дар пеши халқ баромада нутқ мекунад, вай бояд кӯшиш кунад, ки забони асари он ба хонандагон ё шунавандагон фаҳмо бошад (С. Улуғзода, «Субҳи ҷавонии мо»). — Ҳар кас ки ҷавоб дода натавонад, вай бой додагӣ ҳисоб меёбад (С. Айнӣ, «Ёддоштҳо»).
Ҳар кас ки яроқашро аз даст медод, вай асирафтода ба шумор мерафт (С. Улуғзода, «Субҳи ҷавонии мо»). Баъд аз ин ҳар кас ки ҷомашӯй кунад, вай оби онро ба як сатил андозад (С. Айнӣ, «Ёддоштҳо»).

Дар таркиби сарҷумлаи ҷумлаи мураккаби тобеъ бо пайрави мубтадо доимо омадани ҷонишинҳои эзоҳшаванда шарт нест.
Мисол:

Ба иштирокчиёни маҷлис равшан шуд, ки имсол роҳбарият хеле хуб кор кардааст. Аз гапу калоча, гирифтумони аҳли давра маълум буд, ки аз даричаи дӯкони девор дар миён илтифотро аз онҳо дареғ надоштанд (Р. Ҳалил, «Шикасти тилисмот»).

Ҷумлаи пайрави мубтадо баъзан ба сарҷумла бо интонация (бе пайвандак) низ тобеъ мешавад:

Ҳар кӣ н-омӯхт аз гузашти рӯзгор,
Ҳеҷ н-омӯзад зи ҳеҷ омӯзгор.

(Рӯдакӣ)

Дар ин мисол ҷумлаи ҳеҷ н-омӯзад зи ҳеҷ омӯзгор сарҷумла буда, мубтадо зикр наёфтааст. Аз мазмуни ҷумла маълум мешавад, ки мубтадо ҷонишини шахси сеюми танҳо — вай [ӯ] мебошад ва ҷумлаи ҳар кӣ н-омӯхт аз гузашти рӯзгор пайрави мубтадо буда, ба сарҷумла ба воситаи интонация тобеъ гаштааст. Мисолҳо:

Ҳар кӣ аз дида дур бошад, аз дил дур аст (Фольклор).
Ҳар кӣ бе ёр бувад, пайваста бемор бувад (Фольклор).
Ҳар кӣ бо дег ҳамнишин гардад, домани хеш сиёҳ кунад (Фольклор). Ҳар кӣ нон аз амали хеш хӯрад, миннати Ҳотами Той набарад (Фольклор).