ниҳонанд. Ба ҳар ҳол бераҳмӣ — натиҷаи вафодории қавӣ нисбати идеологияи коммунистӣ — ба ӯ баҳри амалӣ сохтани роҳбарии ӯҳдабароёна ҳангоми зарурат халал намерасонд».

Иосиф Виссарионович Ҷугашвилӣ (Сталин) 21 декабри соли 1879 дар шаҳрчаи гурҷии Горӣ дар оилаи Виссариони мӯзадӯз ба дунё омадааст. Екатерина Гладзе, модари ӯ, аз авлоди собиқ крепостнойҳо буд. Соли 1888 Иосифро ба омӯзишгоҳи динии маҳаллӣ супурданд. Пас аз вафоти шавҳараш Екатерина барои дарёфти маблағи таҳсили писараш машғули ҷомашӯӣ шуд.

Моҳи июни соли 1894 Иосиф омӯзишгоҳро дар сафи пешқадамон хатм намуд. Моҳи сентябри ҳамон сол ӯро ба семинарияи динии православии шаҳри Тифлис қабул карданд.

Гардиши қатъӣ дар ҳаёти Ҷугашвилӣ соли 1898, вақте ки ӯ ба узвияти созмони сотсиал-демократҳои гурҷӣ «Месаме даси» («Гурӯҳи сеюм») шомил гашт, рӯй дод. Баъдтар ин санаро Сталин вақти оғози собиқаи ҳизбиаш ҳисоб мекард.

Моҳи ноябри соли 1901 Ҷугашвилӣ узви кумитаи тифлисии ҳизби коргарии сотсиал-демократҳои Русия интихоб мегардад ва ба Батумӣ меояд. Ба худ тахаллуси Коба, номи қаҳрамони романи Александр Казбег «Падаркуш» — қасосгирандаи нерӯманд, камсухан, далерро мегирад.

Соли 1903 Иосиф Ҷугашвилӣ бо Екатерина Сванидзе, духтараки диндори оддии гурҷӣ, ақди никоҳ баст. Зан ақидаҳои инқилобии шавҳарашро намеписандид. Екатерина писар (Яков) таваллуд кард, вале пас аз як сол бемор шуду фавтид. Яковро хоҳари Екатерина ба воя расонд.

Дар байни солҳои 1902–1913 Иосиф Ҷугашвилӣ шаш маротиба ҳабс ва бадарға шуд. Чор бор гурехт. Моҳи декабри соли 1905 дар Таммерфорс, шаҳри финҳо, ки он ҷо конференсияи якуми РСДРП сурат мегирифт, Ҷугашвилӣ бо В. И. Ленин шинос мешавад. Дар байни инқилобгарон Сталин аллакай ҳамчун шахси устувор, нотарс ва нисбати ҳизб вафодор ангуштнамо буд.