буд, иброз медорад. Мехост чизеро ба даст орад, ки дар омурзиши ӯ бо як сухани зебо, оҳангдор ва маҳмуркунанда “La Gloire” (шӯҳрат) ифода ёфтааст. Мунаққиди англис Гладстон навишта буд: “Бо рағбати болониҳои ӯ ба санъат танҳо метавонист ишқи вай нисбат ба ихлосмандии кушоду равшанаш рақобат намояд. Шабе дар театр, ҳарчанд вай беист механдид, барои ӯ шаби ҳайфгашта буд, зеро вай наметавонист бо коре шӯғл варзад”.

Дар шонздаҳсолагӣ ба мақсад расидани ӯ ба овозаш, овози зебою нодири сопрано алоқаманд буд. Вале дар тақдири Мария як чизи фавқулоддаи ғайритабиии сарбастае ба назар мерасид, гӯё ки пешомади сарнавишташ ба зуҳур намудани истеъдоди вай монеъгӣ мекард. Ҳамин ки духтарак ба авҷи комёбӣ расиданӣ мешуд, кадом як қувваи ба иродаи ақли инсон тобеънабуда ӯро нигоҳ медошт, гӯё намехост Мария дар он ҷое бошад, ки будани одамизод мамнӯъ аст. Дар ҳаждаҳсолагӣ Башкирсева кар шудан гирифт ва дар нуздаҳсолагӣ овози беҳамтояшро низ бохт.

Вале истеъдоди ӯ серҷабҳа буд. Забонҳоро ба осонӣ ёд мегирифт. Лотинӣ ва забони юнонии қадимро мустақилона омӯхт, хотираи ниҳоят қавӣ дошт, достонҳои зиёди Ҳомерро аз ёд медонист.

Охири соли 1877 Башкирсева ба академияи хусусии расмкашӣ омад ва ин машғулият низоми ҳаёти ӯро ба куллӣ тағйир дод, фидоии санъати тасвирӣ шуд. “Барои санъат мехоҳам аз баҳри ҳама чиз бароям. Ҳамеша инро бояд дар ёд нигоҳ дошт ва дар ҳамин аст маънии зиндагӣ”, навишта буд дар ёддоштҳояш.

Рад кардани ҳаёти муқаррарии заминӣ аз ҷониби Мария қатъӣ ва хунсардона буд. Анатол Франс баъдтар зикр карда буд: “Ин яке аз ҳамон табаддулоти ногаҳониест, ки намунааш дар ҳаёти авлиёҳо ба назар мерасад”.

Бисёр таҳқиқгарон имрӯз ҳам дар хусуси расмҳои кашидаи Башкирсева баҳс менамоянд: “Ин чист, сухани нав дар санъат,