садоқат ба оиладорӣ, ростгӯю росткорӣ ва итоат ба амру фармони волидайн тарбия намуд.

Мария бо розигии падар издивоҷ кард. Шавҳаршавандаашро намешинохт. Танҳо медонист, ки волидайн хушбахтии ӯро мехоҳанд. Аз ин рӯ иродаи падарро муқаддас меҳисобид. Ва ба дил мегуфт, ки баъди издивоҷ аз зери назорати волидайн озод мегардад ва тамоми боигарии ботиниашро баҳри хушбахтии оилавӣ сарф месозад.

Вай то шӯриши декабристҳо, яъне то соли 1825 шавҳарашро дар тӯли зиндагии якҷоя ҳамагӣ се моҳи пурра дида буд. Вақте ки Сергей Волконский ӯро барои таваллуди фарзанд ба деҳаи дурдаст бурд, эътироз накард. Ҳамин ки чашм равшан намуд, аз ҳоли шавҳараш ҷӯё шуд. Чун донист, ки Сергей дар маҳбас аст, тифл ба даст ба Петербург омад. Мария шавҳарашро дӯст намедошт, ба ақидаҳои сиё시아ш ҳам сарфаҳм намерафт, ҳукумати шоҳро эътироф мекард, ҳатто аз дилсӯзии Николайи I ба риққат меомад, аммо садоқат ба шавҳар барояш аз ҳама боло буд.

Беҳуда нест, ки чун ба пойтахт расид, нахуст аз шиносҳо пурсид, ки оё шавҳараш ба дуздии моликияти давлатӣ ё моҷароҳои дарборӣ гумонбар нашудааст. Оре, барои ӯ чизҳои майда-чүйда, аз қабили дурӯғ гуфтану ғорат намудан бегонаву нафратовар ва баномусӣ, бовиҷдонӣ, бошарафӣ, қарзи ватандорӣ маҳаки зиндагӣ буданд.

Оё Мария аз ранҷу азоби Сибир метарсид? Албатта, шахсе, ки зиндагии осудаю пурфароғат дошт, магар намеандешид, ки ӯро, завҷаи шахси бадарғагаштаро дар ҷойҳои бегона, бар замми он қаҳратун, чӣ интизор аст. Ба кӣ ё ба чӣ умед мебаст? Танҳо ба худ ва ба боварӣ ба накӯӣ. Шояд вай зиндагиро аз будаш беҳтар мепиндошт. Ва аҷиб, ки ҳамин тавр ҳам шуд.

Николайи I занони декабристонро, ки ихтиёри Сибир карда буданд, аз ҳама гуна имтиёзҳо ва унвони дворянӣ маҳрум сохт.