Лао-сзӣ
(Ли Эр)

(604 то милод-?)

Лао-сзӣ номи фахрии мутафаккири барҷастаи Чин Ли Эр (Ли Бояня, Лао Даня) аст. Муаллифи фавқулоддаи рисолаи Чини Қадим «Лао-сзӣ» (унвони қадимааш «Дао дэ сзин») асосгузори ҷараёни динӣ-фалсафии даоизм мебошад.

Дар Ғарб «Лао-сзӣ» нисбат ба асарҳои Конфутсий ва дигар пайравони ӯ маъруфтар аст. Чил тарҷумаи англисии ин асар ба нашр расидааст, яъне аз ҳамаи китобҳои рӯи замин зиёдтар, ба ғайр аз «Инҷил», китоби муқаддаси насрониён.

Дар баробари Конфутсий Лао-сзӣ ба тафаккури инсоният нақши амиқи носутурданӣ гузоштааст. Оид ба ҳаёти Лао-сзӣ маълумот зиёд нест. Дар асоси китоби «Тянся» («Гардуни фалак»)-и Чжуан-сзӣ ва боби «Муаррифиномаи мушаххас»-и «Сабтҳои таърихӣ» метавон гуфт, ки Лао-сзӣ аз Конфутсий 50 сол калонтар буд ва бо ӯ вохӯрдааст. Асари то ба мо расидаи «Лао-сзӣ» ақидаҳои мутафаккирро иброз медорад ва ҳамчун сарчашмаи омӯзиш хизмат мерасонад. Дар соли 1973 дар Мавандуе, наздикии Чанша, гӯреро кушоданд, ки ба замони хонигарӣ мансуб буд ва аз он ду нусхаи дар матоъ сабтёфтаи осори Лао-сзӣ ба даст омад. Ин нусха дар омӯзиши идеяи Лао-сзӣ маълумоти гаронбаҳо дод.

Вай соли 604 то милод дар шоҳигарии Чу, уезди Ку, волости Ли, деҳаи Сюйжэн ба дунё омадааст. Номи аслии мутафаккир Ли Эр, Лао-сзӣ маънои «устод Лао»-ро дорад. Дар навбати худ Лао лақаб аст бо маънои «Пир». Ривоятҳо мегӯянд, ки модараш