Меҳру сеҳри шеър

чеҳранигорӣ, таҷассум шудаанд. Бамаврид аст бигўем, ки баъдан ин ба яке аз ҷанбаҳои муҳимму мушаххаси ҳунари нигорандагии адиб табдил ёфтааст.
Сабаби иншои «Ҳофизнома»-ро муаллиф чунин шарҳ додааст: «Маълум аст, ки дар бораи шарҳи ҳоли Ҳофиз мо маълумоти каме дар даст дорем. На худи ў, на муосиронаш шарҳи ҳоли ўро нанавиштаанд. Аммо агар гуфтаҳои аҳли адаб ва аҳли китобро оид ба Ҳофиз дар як ҷо ҷамъ кунем, қиссаи марғубу хондание ҳосил мешавад».
Ва хонандаи дилогоҳи ин «қиссаи марғубу хонданӣ»
рўшан мебинад, ки муаллиф чӣ заҳмате кашидааст, бо чӣ таҳаммулу тааммул аз даҳҳо сарчашма зарраҳои заррини маълумоту нақлу ривояту далелу санаду ишораҳоро ҷамъ оварда ва заршўйӣ кардаву занҷираи тилоии саргузашти зарнавишти шоири бузургро зеби гардани ақлҳову завқҳо намудааст.
Китоб саршор аз саҳнаву лаҳзаҳои аҷиб ва андешаву муҳокимаҳои ҷолиб аст. Бубинед, ки аз як ишораи сарчашмавии «суҳбати Камол беҳ аз шеъраш буд ва шеъри Ҳофиз беҳ аз суҳбаташ» чӣ ҷузъи дилнишини адабие берун меорад, ки ҳамзамон ғайриилмӣ ҳам нест:
«Камол ба Ҳофиз ғазалеро монда рафт, ки бо матлаи зер сар мешуд:

Он чи ту дорӣ ба ҳусн, моҳ надорад,
Ҷоҳу ҷалоли ту подшоҳ надорад.

Ҳофиз он ғазалро гаштаву баргашта мехонд… Имони ў дар бузургии Камол комилтар шуд… Ақлу хирад ўро водор мекард, ки дурдонаи Камолро бо дурдонаи дигаре ҷуфт кунад, то ки дар ҳар ду гўши мухлисон ҳалқае овехта бошад… Бо ин андешаҳо ба ғазали Камол ҷавоб гуфт: