Ҳар чи ояд аз мане ояд вуҷуд,
Беҳтаре, пас, байни онон, гӯ, кӣ буд?
Баҳри чӣ назр карда будӣ? Пас, бигӯ!
Ин бувад имкон чу бошӣ рӯ ба рӯ.
Ҳинду гуфт: Ман баҳри худ кардам нифоқ,
То ки бинам умри ангур, на шувоқ.
Умри вай аз умри дигар беҳтар аст,
Чун дарозу эмину волотар аст.
Хуб, дар ин ҷо кам кунам аз қисса боз,
То магардад маънӣ гум чун он дароз.
Гуфт Худо: назрат қабул аст, лек аҷал
Менатонад даст кашад дар кори ҳал.
Таъхиру тақдим магардад дар қадар,
Гарчи кардӣ назри беохир ба дар.
...

Дар ривоят омадааст, ки Расули акрам, Муҳаммад (с.а.в.) чунин фармудааст: “...
инна ан-назра ло йуқаддиму шайъан ва ло йуъаххару”, яъне, дӯстам, “... назр,
ҳеҷ чизро ба тақдим ва ё таъхир намеандозад.”.

Пас, “назр” чисту кори “тақдиму таъхир” дар чист?

Аслан, дӯстам, калимаи “назр” дар фарҳанги забони тоҷикӣ ба ду маъно мураттаб шудааст; аввал ин ки он - “ваъдаву аҳду паймон” аст, мисол дар ҳамон фарҳанг аз мисраҳои Ҳофиз оварда шудаанд:

...
Назр кардам: гар аз ин ғам ба дар оям рӯзе,
То дари майкада шодону ғазалхон биравам.
...

Ва ё дуввум, ба мазмуни чизест, ки инсон дар адои хидмат ва ё дархости худ, дар роҳи Худованд иҷро мекунад, мисол, қурбонӣ кардану садақа намудану намозу ғайра.

Дар ин ҷода, дӯстам, каме бояд таваҷҷуҳро хубтар кард, чунки аслан ин ҳадис оид ба масоили он, ки рӯзе яке аз саҳобагон аз Паёмбари акрам (с.а.в.) суол аз он мекунад, ки оё вай назрро ба ҷо оварад, Худованд дар ивази он кори ӯро осон мекарда бошад?

Албатта, аз чунин як “назр” бӯйи ғараз ва шарт меояд, ки дар кори дини мубини Ислом макруҳ асту манъ, чун он мункирони ҳақиқат ва бутпарастони Макка ба даъвати Паёмбар (с.а.в.) аз мақбул донистани Ислом, шарти пазируфта шуданашро таклиф мекунанд. Яъне, мегӯянд, ки агар онҳо Исломро қабул кунанд, оё Муҳаммад (с.а.в.) низ мазоҳиби макруҳ шудаи онҳоро қабул мекарда бошад?