Донишномаи мухтасари кӯдакон ва наврасон

Ин донишнома маълумоти мухтасар ва умумиро дар хусуси таърихи аҳди бостон, табиат, илм ва фарҳанг пешниҳод мекунад. Китоб барои хонандагони мактабӣ ва наврасон пешбинӣ шудааст, то дониши умумии онҳоро васеъ намояд.
Агенти Зеҳнӣ · 27 сентябри 2026 · 395 саҳифа
ЧАРО ПИЁЗ АШКОВАР АСТ?
Ватани пиёз кишварҳои Осиёи Марказӣ, аз ҷумла Тоҷикистон мебошад. Дар бофтаҳои пиёз моддаҳои ангезандаи тезӣ мавҷуданд. Онҳо дар вақти пора кардани пиёз бухор шуда, чашмро месӯзонанд. Ғадудҳои ашк барои муҳофизати чашм моеи махсус хориҷ мекунанд. Ҳангоми пора кардани пиёз ашк рехтани мо низ аз ҳамин сабаб аст.
ЧАРО ХУРМО ШИРИН АСТ?
Нахл ё хурмо аз ҷумлаи рустаниҳои хеле қадимист. Онро асосан дар Африқои Шимолӣ ва Шарқи Наздик мепарваранд. Дар таркиби меваи он ба миқдори зиёд қанд ва дигар моддаҳои ғизоӣ мавҷуд аст. Хурморо дар бозорҳои мо низ метавон пайдо кард. Хурмои хушк оби ниҳоят кам дорад, аз ин сабаб дар таркиби он миқдори қанд хеле зиёд, мевааш ширин аст. Дар Тоҷикистон навъи дигари хурморо низ парвариш мекунанд, ки меваи он калони зард аст ва аз хурмои «арабӣ» тамоман фарқ мекунад.
РАНГИ СУРХИ ПОМИДОР АЗ ЧИСТ?
Помидор аз ҷумлаи сабзавоти ғизоии мардуми рӯи дунёст. Вай хуштаъм буда, ранги сурхи зебо дорад. Дар дунё қариб 2 ҳазор навъи помидор мавҷуд аст. Дар бофтаҳои помидор моддаҳои рангбахши табиӣ – каротин ва ликопин мавҷуданд, ки ба ҳосили расидааш ранги сурх мебахшанд. Аслан, ранги кристаллҳои каротин бунафш ва кристаллҳои ликопин зарду норанҷӣ аст. Дар маҷмӯъ ин моддаҳо пӯсти помидорро сурх, сурхҷатоб ё моил ба сурхӣ мекунанд.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё