Зеҳн
Донишномаи мухтасари кӯдакон ва наврасон

Ин донишнома маълумоти мухтасар ва умумиро дар хусуси таърихи аҳди бостон, табиат, илм ва фарҳанг пешниҳод мекунад. Китоб барои хонандагони мактабӣ ва наврасон пешбинӣ шудааст, то дониши умумии онҳоро васеъ намояд.

Агенти Зеҳнӣ · 27 сентябри 2026 · 395 саҳифа

КӯдаконМаърифатНаврасон
Аз аввал хондан

РУСТАНИҲОИ
ТЕХНИКӢ

Рустаниҳои техникӣ он рустаниҳоеанд, ки дар саноат кор фармуда мешаванд. Вобаста ба мавриди истифодаашон рустаниҳои техникӣ навъҳои гуногун доранд. Чунончи, рустаниҳои нахдор (пахта, зағир), рустаниҳои коғазбоб, рустаниҳои дуредгарӣ (барои сохтмон истифода мебаранд), рустаниҳои даббоғӣ (барои даббоғии пӯст муҳиманд), рустаниҳои резиндеҳ, рустаниҳои равғандеҳ ва ғайра. Дар Тоҷикистон намудҳои гуногуни рустаниҳои техникӣ парвариш карда мешаванд, масалан, пахта, зағир, тамоку, лаблабуи қанд ва ғайра. Рустаниҳои техникӣ барои беҳбуд бахшидани ҳаёти одамон хеле муҳиманд.

АЗ ПАХТА ЧӢ ИСТЕҲСОЛ МЕКУНАНД?

Пахта рустании бисёрсола аст. Баъзе намудҳои пахта мисли дарахт калон мешаванд. Вале пахтае, ки киштукор мекунанд, зироати яксола аст. Дар дунё 37 намуди пахта месабзад. Дар ҳудуди имрӯзаи Тоҷикистон пахта аз асрҳои VI–VII то милод парвариш меёбад. Нахи пахта барои тайёр кардани матоъ истифода мешавад. Аз пунбадона равған, кунҷора, шелуха, тибит ба даст меоранд.
Пахта барои истеҳсоли пластмасса, линолеум, лок ва дигар масолеҳ ба кор меравад. Аз барги пахта ҷавҳари лиму ва ҷавҳари себ мегиранд.

АЗ РУСТАНИИ ҚАНД МЕГИРАНД?

Ба рустаниҳое, ки дар истеҳсолоти қанду қаннодӣ истифода мегарданд, найшакар ва лаблабуи қанд мансубанд. Дар Тоҷикистон найшакарро чун зироати яксола дар водии Вахш кишт мекунанд. Лаблабуи қанд зироати асосӣ барои истеҳсоли ширавор мебошад. Дар таркиби беҳмеваи он то 18–20 фоиз қанд мавҷуд аст. Лаблабуи қанд дар кишвари мо асосан барои хӯроки чорво кишт карда мешавад.

пешина
аз 395
навбатӣ