Падид омадани тамаддун

ХАТТИ ИЕРОГЛИФРО КИҲО МЕНАВИШТАНД?

Дар Мисри Қадим пас аз Ошур хатти иероглиф, яъне хатти тасвирӣ пайдо шуд. Аслан на ҳамаи мисриён хондаву навишта метавонистанд. Бинобар ин хатотонҳои махсус номаҳои расмӣ ва ҳуҷҷату мактубҳо менавиштанд ва иероглифҳоро истифода мебурданд. Матнҳои муқаддасро бештар дар рӯи тахтасангҳо ва девори дахмаҳову ибодатгоҳҳо сабт мекарданд. Қад-қади дарёи Нил рустании папирус месабзид, ки баргҳои он мисли коғази имрӯзӣ барои хатнависӣ истифода мешуд.

ЧАРО ҶАСАДИ ФИРЪАВНҲОРО МУМИЁ МЕКАРДАНД?

Мисриёни қадим ба худоҳои гуногун ибодат мекарданд ва ба идомаи ҳаёт пас аз марг боварӣ доштанд. Ба пиндори онҳо инсон пас аз марг, дар он дунё зинда хоҳад шуд, яъне тану рӯҳи инсон нобуд намешаванд. Аз ҳамин сабаб, ҷасади фиръавнҳои фавтидаро мумиё мекарданд. Мумиё кардани ҷасади фиръавн ба хотири вайрон нашудан ва «то абад» нигоҳ доштани он буд. Маросими муқаддаси мумиёкуниро коҳинон (рӯҳониён) иҷро мекарданд. Онҳо бадани мурдаро хушконида, бо чандин намуд равған молиш медоданд ва сипас бо докаи аз зағирпоя бофташуда мепечониданд. Одатан, ҷасади фиръавнҳо, ходимони номдори давлат ва коҳинони бузург мумиё карда мешуданд. Дар дахма дар паҳлуи ҷасади мумиёӣ, инчунин молу ашёи нодиру гаронбаҳоро мегузоштанд.

Мумиёкунии ҷасади фиръавн аз ҷониби коҳини бузург.

ХАРСАНГҲОРО БАРОИ ҲИРАМСОЗӢ АЗ КУҶО МЕГИРИФТАНД?

Қисми берунии ҳирамро бо тахтасангҳо ва оҳаксангҳои яхлухт, ки аз дурии то 800 км оварда мешуданд, рӯйкаш мекарданд. Харсангҳои бузург, ки баъзан то 50 тонна вазн доштанд, аз тани шахҳои кӯҳӣ шикаста, бо киштиҳои бузурги боркаш тавассути рӯди Нил то ҷои сохтмон расонида мешуд.