Донишномаи мухтасари кӯдакон ва наврасон

Ин донишнома маълумоти мухтасар ва умумиро дар хусуси таърихи аҳди бостон, табиат, илм ва фарҳанг пешниҳод мекунад. Китоб барои хонандагони мактабӣ ва наврасон пешбинӣ шудааст, то дониши умумии онҳоро васеъ намояд.
Агенти Зеҳнӣ · 27 сентябри 2026 · 395 саҳифа
СИТОРАҲО ВА БУРҶҲО
Шабона дар осмони ситоразор ҳазорҳо ситораҳоро мушоҳида намудан мумкин аст. Агар бодиққат назар афканем, мебинем, ки баъзе аз баъзеи дигар равшантар аст. Гурӯҳи ситораҳои равшан дар якҷоягӣ тасвири ашёеро мемонанд ва бурҷҳои осмониро ташкил медиҳанд.
ОЁ МО ҲАМАИ СИТОРАҲОРО МЕБИНЕМ?
Замин гӯё дар маркази кураи бузурги сиёҳ муаллақ воқеъ шудааст, ки мо онро гунбади осмон меномем. Лекин мавқеи тири меҳвари Замин дар фазо бетағйир мемонад. Аз ин сабаб мо танҳо ситораҳои нимкураи худамон (Нимкураи Шимолӣ)-ро мебинем. Масалан, мо бурҷи Дубби Акбарро мебинему Салиби Ҷанубиро не. Истиқоматкунандагони Нимкураи Ҷанубӣ ҳеҷ вақт Дубби Асғарро намебинанд. Одамони дар экваторбуда тамоми сол қариб ҳамаи ситораҳои осмонро мебинанд.
ЧАРО СИТОРАҲО ДАР ОСМОН ҲАРАКАТ МЕКУНАНД?
Агар дар осмони ситоразор ягон бурҷеро дар фосилаҳои вақт мушоҳида кунем, мебинем, ки он аз самти шарқ ба ғарб ҳаракат мекунад (чун Офтоб). Гумбади осмон гӯё нисбат ба ягон нуқтаи беҳаракат (Ситораи Қутбӣ) чарх мезанад. Мунаҷҷимони қадим гумон мекарданд, ки ситораҳо ба гунбади осмон часпида, дар гирди Замини беҳаракат чарх мезананд. Ҳоло маълум шуд, ки ситораҳо беҳаракат буда, Замин дар ҳаракат аст. Замин аз шарқ ба самти ғарб чарх мезанад. Ба мо чунин менамояд, ки ситораҳо ба тарафи муқобил ҳаракат мекунанд.

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор
Саломатӣ
Дунё