«— Бале, китобхонем, лекин ту вори одам дар сояи ислом чанд бетамизи мекуни?»

«— Ҳм, ту авлией? Ҷояш биоя, барои ду газ чит дин-та мефурӯши».

«— Эй малҳун! Ба мазҳаби покизаву муқаддаси ман чӣ кор дорӣ? Шарт нест, ки ту гов бикушӣ. Як пиёла чой ҳам ба мардум аз дили соф бидиҳӣ, кифоя».

«— Пак-пақи бисёр накун, муллои ҷӯгиё! Қафил нестам».

«— Соҳибихтиёрӣ, озодӣ, бирав ба роҳат».

Мегуфтанд, ки мулло Ҳомид солҳои гурезогурез аз босмачиҳо ҳамроҳи амакаш ба Бухорои шариф рафта, дар мадрасаҳои он ҷо ҳафтякхон шуда омадааст. Ӯ чашмонаш нимроғу андешаманд, лабҳош ҷӯшида, аз тасбеҳи рангоранги зебош донаро паси дона мекашид. Донаҳо чунон тез, бо як рез баҳам меоянд, оҳиринашро пай намебарӣ. Гӯё риштаи умри мӯйсафед сари ин риштаи сабз пайванд аст ва донае пош хӯрад, дар чувол ҷон дошта бошад, намемонад. Ин ихтирои мардони хушсавод ба хотири оромиши араб аст. Зарби ҳар мӯҳра аз вай хиёл дуздида, асабонияташро мекушад. Аз андешаи фарох фориғ буда марди пир.

Хомӯшии бамаврид силоҳи муҳофизат аст. Чашмони бобои Ҳомид ашкполо шуд. Ба марги кампири Холмоҳ не, ба беқадрии ӯ назди бародари сангдилаш оби дида рехт. Мард мегирист, бадард мегирист, чун ашки сари мижгон дил дар тани ӯ ларзон, дар хилвати паскӯча чӣ талх мегирист. Ба рағми ҷумлаи хабис ва баҳри ҷамъи касиф ҳамӯшу сард мегирист... Гиряи хомӯшонаи мард нидо мехезонд: «Бемеҳриро дар худ бикушед, мардум. Инсонҳоро аз ҳам дур месозад он. Марг ба бемеҳрӣ!»

Аҷабо, дар доманаи ин рӯзи азо воқеаи гӯшношуниде сар зад.

Вақт аз гусели кампир ба роҳи охирин табли мотам