Хулоса, мақоми меҳварӣ пайдо намудани таърих ҳамчун мактаби бузурги сабақомўзӣ ва сарчашмаи ифтихору илҳом дар роҳи худшиносӣ, воқеан яке аз омилҳои ҳалкунанда барои таҳқиқу омўзиши пурвусъати таърихи халқи тоҷик дар замони соҳибистиқлолӣ гардид. Таҳлили дастовардҳои илми таърихшиносии тоҷик дар давоми 30 соли соҳибистиқлолӣ, чопи пажуҳишҳо ва рисолаҳои бунёдӣ, ба дасти хонанда расидани осори фаровони хаттии гузашта, таҳқиқ ва чопи манобеи гуногун, таҷлили санаҳои муҳимми таърихӣ, омўзиши вусъатноки ёдгориҳои нодири таърихию фарҳангӣ, арҷгузорӣ ба корномаю хидматҳои чеҳраҳои мондагори таърихи миллат шаҳодати онанд, ки илми таърихшиносии ватанӣ дар марҳалаи комилан нави рушди худ қарор дорад.