Зеҳн
Мероси хаттии бостон

Ҷилде аз силсилаи «Тоҷикон дар масири тамаддун» (Китобхонаи миллии Тоҷикистон, Маркази тоҷикшиносӣ, 2013). Дар он осори хаттии бостонии ниёгони тоҷикон – адабиёти паҳлавӣ («Бундаҳишн», «Ардавирознома», «Ёдгори зарирон», андарзномаҳо ва ғ.) ва катибаҳои шоҳони Ҳахоманишӣ бо тарҷумаи тоҷикӣ ва тавзеҳот гирд оварда шудаанд.

Агенти Зеҳнӣ · 14 ноябри 2026 · 314 саҳифа

ТаърихФарҳангАдабиёт
Аз аввал хондан
  1. як нотавон – шахсияти номаълум бо номи Набунаид, ки мисли Куруш ба хонадони шоҳон тааллуқ надорад.
  2. ӯ фармон дод бадалоро ҷойгузини он кунанд – Набунаид зоҳиран фармон дод, ки муҷассамаҳое аз худоёнро бардоранд ва онҳоро бо чизҳои гайридинӣ иваз намоянд.
  3. маносике, ки шоистаи онҳо набувад – дар Ур Набунаид духтарашро роҳибаи Худои Син кард.
  4. бидуни шармандагӣ сӯҳбат мекард – ӯ ниёиш ба ҷой меовард. 6. дар шаҳраш... – Бобул, шаҳри Мардук. 7. бидуни лаҳзае таваққуф онҳоро ба зери юғ мебурд – Набунаид мудом ба мардум корҳои зӯроварона таҳмил мекард.
  5. Анлили худоён – Мардук, бузургтарин худоён. 9. Сарзаминашон {...} – шояд «сарзаминашонро тарк карда» бошад. 10. манозили худ – маъбади худоён. 11. дасташро гирифт – ифодае барои бурдан ба маросими соли нав ва эҳдои подшоҳӣ.
  6. манда – уммон-манда ( umman-manda), модҳо. 13. мардумони сиёҳсар – эҳтимолан эломиёнанд, ки дар рӯи нақши барҷастаҳои рангоранги Шуш бо пӯсти сиёҳ нишон дода шудаанд.
  7. мурда дубора ҷон гирифт – ӯ коре кард, ки сурати ҷасадмонандашонро тарк кунанд, то ба зиндагии воқеиашон баргардонанд.
  8. табори ҷовидонаи подшоҳӣ – тарҷумаи вожа ба вожаи таъбири «хонадони ҷовидонаи подшоҳӣ» аст. Куруш аз хонадоне аст, ки ҳамвора салтанатро ба даст доштанд.
  9. тахти фармонравоиро дар хоки шоҳзодагон барқарор кардам – Дориюш қудратеро, ки Гаюмата ба зӯр соҳиб шуда буд, аз нав ситонид.
  10. Камбуҷия – Куруш қатъан дар ин ҷо ҷонишини худро таъин мекунад.
  11. аз дарёи Илё то дарёи Сафло – аз Мадитрона то халиҷи Форс. 19. дар Бобул поҳои маро бӯсиданд – амали «proskunese», саҷда кардан дар баробари шоҳ дар байни дарбориёни он давр.
    КАТИБАИ ДОРО ДАР БИЙСТУН
  12. Маъхаз: Номаҳои бостон /Тарҷумони матнҳои Ависто, порсии бостон, йунонии бостон, паҳлавӣ, виростор, муаллифи сарсухан, тавзеҳот ва луғот Бобо-Назар Ғафор/. – Душанбе: Матбааи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, 2010. – С. 230-244.
    Ин катиба соли 1976 аз порсии бостон тарҷума шудааст.
    КАТИБАИ ДОРО ДАР НАҚШИ РУСТАМ (DNA)
  13. Маъхаз: Номаҳои бостон /Тарҷумони матнҳои Ависто, порсии бостон, йунонии бостон, паҳлавӣ, виростор, муаллифи сарсухан, тавзеҳот ва луғот Бобо-Назар Ғафор/. – Душанбе: Матбааи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, 2010. – С. 244-245.
    Ин катиба соли 1976 аз порсии бостон гардонда шудааст.
    КАТИБАИ ДОРО ДАР НАҚШИ РУСТАМ (DNB)
  14. Маъхаз: Номаҳои бостон /Тарҷумони матнҳои Ависто, порсии бостон, йунонии бостон, паҳлавӣ, виростор, муаллифи сарсухан, тавзеҳот ва луғот Бобо-Назар Ғафор/. – Душанбе: Матбааи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, 2010. – С. 245-246.
    Ин катиба соли 1976 аз порсии бостон гардонда шудааст.
пешина
аз 314
навбатӣ