Мероси хаттии бостон

Ҷилде аз силсилаи «Тоҷикон дар масири тамаддун» (Китобхонаи миллии Тоҷикистон, Маркази тоҷикшиносӣ, 2013). Дар он осори хаттии бостонии ниёгони тоҷикон – адабиёти паҳлавӣ («Бундаҳишн», «Ардавирознома», «Ёдгори зарирон», андарзномаҳо ва ғ.) ва катибаҳои шоҳони Ҳахоманишӣ бо тарҷумаи тоҷикӣ ва тавзеҳот гирд оварда шудаанд.
Агенти Зеҳнӣ · 14 ноябри 2026 · 314 саҳифа
ТаърихФарҳангАдабиёт
Аз аввал хонданАЙЙОТКОРИ ЗАРИРОН
- Ёдгории мазкур соли 1973 аз тарафи донишманди тоҷик Бобо-Назар Ғафор аз паҳлавӣ гардонда шудааст.
ДРАХТИ АСУРИК - Ёдгории мазкур аз ҷониби Муҳаммадиқболи Имомуддин дар асоси таҳқиқоти Моҳёр Наввобӣ – «Драхти Асурик» (-Теҳрон: «Рашидия», 1363. – С.134) баргардон шуда, аз тарафи донишманди тоҷик Бобо-Назар Ғафор таҳрир ёфтааст.
ДОСТОНИ МЕНУ ХИРАД - Достони «Мену хирад» - яке аз ҷолибтарин намунаҳои насри паҳлавӣ аст, ки матолиби зиёди ахлоқиву фалсафӣ ва диниву асотириро дар бар мегирад. Ин достон борҳо тарҷума ва нашр шудааст. Таҳияи тоҷики достонро Д. Саймиддинов дар маҷмӯаи «Адабиёти паҳлавӣ» (Душанбе, 2003) анҷом додаст, ки аз он истифода шуд.
- офариниш – махлуқот. 3. гумон – шубҳа. 4. ягона – вафодор. 5. Аствиҳод – деви марг. 6. ҳаместагон – даврае, ки равони инсон пас аз марг то замони растохез қарор дорад.
- Ҳафтон – ҳафт сайёра. 8. Дувоздаҳон – дувоздаҳ ахтар. 9. Воруҷаряшт – номи иқлими шашум аз иқлимҳои ҳафтгона. 10. фрашегард – комил сохтани ҷаҳон дар поёни дунё. 11. фрашгирдкунандагон – он офаринишони ҷовидонӣ, ки дар поёни ҷаҳон ба Сушиянс ёрӣ медиҳанд.
- Меҳркушон – деве, ки дар ҳазораи ҳушидар ҷаҳонро дучори сармо ва барфу борони сахт кунад.
- аҳунавар – номи дуо. 14. обдаст – дасткаше, ки дар набард ба кор баранд. 15. ороиш – тартиб, низом.
- пурйуткешӣ – нахусткешӣ, пайравӣ аз нахустин кеш. 17. Вои бад – деви марг. 18. Вазағон – номи фармонравои золимест, ки дар ин ҷо дар нисбати Заҳҳок ба кор рафтааст.
- Дадон – вуҳуш, ваҳшиён. 20. дармана – номи гиёҳи заргун. МОДИГОНИ ЙУШТИ ФРИЁН
- Рисолаи Йушти Фриён – яке аз намунаҳои куҳани насри паҳлавӣ аст, ки бар мабнаи Авесто навишта шудааст. Йушти Фриён дар манобеи бостон ба некӣ ёд шудааст. Йушт ҷавони диногоҳ ва парҳезгору порсо буда, ба хонаводаи Фриён – хонаводаи тӯронӣ мансуб аст. Муҳтавои он пурсишу посух дар масоили мухталифи динӣ буда, маъниҳои печидаву рамзиро дар бар мегирад ва яке аз ҷолибтарин намунаҳои насри паҳлавӣ маҳсуб мешавад. Матни достони мазкур аз маҷмӯаи «Адабиёти паҳлавӣ»-и Д. Саймиддинов (Душанбе, 2003) интихоб гардид.
- пурсишгузорон – муаммогӯён. 3. амаҳраспандон – амшаспандон, муқаддасоти ҷовидонӣ, фариштагон.
- пароҳум – нӯшокии ҳом. 5. барсум – шохаҳои буридаи дарахт, ки мӯбадон дар маросими динӣ онро дар даст гиранд.
- Гоҳонбар – ҷашнҳои шашгонаи сол. 7. ангубин – асал. 8. Корди барсумчин – кордест, ки мӯбадон шохаҳои барсумро дар маросими динӣ бад-он бибуранд.
- Йаса аҳуваирио – номи дуоест, ки бо ин суханон оғоз мешавад. КОРНОМАИ АРДАШЕРИ БОБАКОН

Барномасозӣ
Олами Афсонаҳо
Ахбор