Соли Қаҳтӣ чунин шуда буд: мулкро малах пахш кард. Чу абр ё похсаи кампир парвоз карда, омада, нишаста рўйи заминро мепўшиду заминро мелесид ва пайи рафташ замини сурх мемонд. Баргхўрӣ ва гиёҳлесии носерӣ ва ҳарисонаи онҳоро дида, фашуфуши гушнамастиашонро шунида, воҳима мегирифт мардумро. Агар дар сари роҳи селу селаи малах касе рост меомад, на гурехта метавонист ва на худро ҳимоя карда. Агар ҷомае дошт, ба сар кашида, пойҳои бараҳна ба зер гирифта, лўнда гашта мехобид то гузаштани бало. Онҳо шиштаву парида, хушку тарро хўрдаву лесида мегузаштанд чу боди Хуро… Мушон кори онҳоро такрор карданианд. Касони он офатро дида соли Муш ном ниҳоданд ғайринавбатӣ. «Қаҳтӣ зояд қаҳтиро!»

Аз лаби наҳр то девори Морг сўрох канданд мушон. Кўрмушҳои ба дом афтодаи ҷойдориро, гушна бошанд ҳам, нахўрда, кор фармуданд чун асир, ки хуб сўрохӣ мекобанд ва аз даҳони сўрохӣ хокро хеле боодобона ба наҳр меафкананд: худашонро нишон надода, андар даҳана истода хок мепартоянд, ки ягон белдаст чунин хок партофта натавонад. Росу дар сари онҳо истода назора дошт, вале кўрмушҳо аз тарс ягон бор сўйи ў нигоҳ намекарданд, зеро тарзи муш хўрдани Росу овозаи зиёд пайдо карда буд. Чун онҳо Росу ё ангораҳои ўро надидаву нашинохта буданд ва намедонистанд, ки Росуйи ранга бо онҳо сару кор дорад, мурданивор кор мекарданд; ба обу арақ ғўтида, ҳангу фараашон рафта, мадорашон хушк шуда кор мекарданд, ки сари роҳ афтида мурда, халалгори кори дигарон мешуданд. Баъд Росу хашм гирифта, кўриву нотавониашонро таъна зада, пеш-пеши пой футбол мекард; кўрмушони дигарро мефармуд, то ба наҳр андозанд. Пасобхўрон мушони даруни об мурдаро дида, қад-қади об меомаданд, ки ин мушбаччаҳои меҳмонон аст, ки аз сабаби надоштани ҷою манзил андаруни об мезоянд ва об онҳоро то пасоб кашола карда, ғелонда мебарад. Чунки мушони ношиноси навбаромад кайҳо худашонро ба оби наҳр андохта, меҳмони онон низ шуда, ҳамаро ба ҷон расонида буданд.
Онҳо то девори Морг канда, хокро бароварда; бо амри Росу барои озод рафту омад кардани худи шоҳ бари нақбро васеъ мегирифтанд. Ин кори мушони ҷойдорӣ ва каломушҳои саркаш буд, ки аз ғофилӣ ба баталйони коргарӣ афтоданд. Лек аз пеш бетонпоя баромад; дигар дандони онҳо нагузашт. Сўйи осмон нигариста хок меканданд. Ва баромаданд ба равшанойӣ. Ин ҳама азоб аз ҷафои мошинҳои шалақу дар замони ҷанги Нафс чашмон кўргашта ва чархҳо ҷунбон буд, ки на ҷарро писанд мекарданду на ҷўро. Чанд тани онҳо бо мошинашон сарнагун рафта буданд; мошинҳои худрез ба баҳонаи «моҳидорӣ» асирони нохушу душманнаморо аз сари пул ба об нишеб мекарданд…