— Шояд замона дигар шавад, боз дар ин мулк одам рўяд.
— Рўйидаҳоро боз дарав кунанд. Парварда, шинондан лозим, ки чун дарахти боровар амал кунад.
Нақибхон маънийи суханони ўро фаҳмид, аммо чизе нагуфт, зеро тарҷумон Мирбобо Юлдошев баройи ба ду тараф фаҳмонидани гуфтаҳо хеле заҳмат мекашид ва баъзан ҳарфҳойи адабиву шевагийи шоирро муродифи русӣ пайдо карда наметавонист ё намефаҳмид.
— Аааа… Хароб, хароб!
Деҳа то ҷое харобу абгору валангор гашта буд, ки ағёр ба ваҷд омад. На танҳо хонаҳо вайрону ворун буданд, балки ҳама ҷо сўхта, танайи дарахтони бешоху барг восўхтавор сиёҳ гашта, паррандае тори он гирд намегашт. Чунон ки мазори бекас ё гўристон орому хомўш мешавад, ин деҳа ба д-он мемонд. Танҳо садойи рўдаки ранги хун гирифта сарир мекард ва ҳанўз ҳам тори сангҳо ва буни деворҳо пайи хуни баста дошт, ки барфу борони зимистону баҳор шуста натавонистааст.
— Боз хунрезӣ шавад, замин чӣ ранг гирад, командир?
Командир теғ кашида ба шоир нигарист ва бар зин нимрў гашта сахту хашмӣ садо баровард:
— Хунрезӣ аз мо вобаста надорад, шоир! Агар ту барин ду-се маҳмаддоно бошад, на фақат хунрезӣ, қиёмат мешавад.
Нақибхон яқин кард, ки саргурд вазифайи нонавишта дорад, аз ин рў хашм бар ў гирифтааст. Лом нагуфт, балки инони Гули Бодомро андаке кашид, то дуртар бошад аз Прохор. Баъд дарди кўҳна гирифт, ки хешро сарзаниш мекард: «Қавл дода будӣ, шоир, ки ба кори касе ҳамроҳ нагардӣ, ба касе ақл нашавӣ, сари забони касеро нагирӣ; ба кору бори худ андармон бошӣ… Охир… охир ин дунё чунон сохта шудааст, ки на канор буданат суде дорад ва на дар миёна. Ба касе чизе гуфта нашавад, ки ҳама ғараз пиндоранд. Лекин кирдоре, ки ба миён овардаанд, каси биноро бетараф гузошта натавонад. Охир… охир чӣ ранг хешро кўр гирӣ, дидаву дониста; аз чашм ашки шашқатор рехта, гўйӣ, ки нобиноям; ман мурдаҳоро, сўхтаҳоро, вайронаҳоро надидаам. Охир инҳо мўр намекушанд, сўзан намебаранд, танўрро оташ намезананд, балки халқро мекушанд, дунёйӣ мебаранд, мулкро месўзанд. Эй парвардигор! Мо кўрем! Лекин ту бино ҳастӣ. Чаро чунин? Посух намешавад. Фала-ак! Дооод аз ҷафоят!…»
Якбора бозистодани асбон ўро ба худ овард ва натавонист ҳама чизро аз зеҳн гузаронад. Амр шуд, ки ҳама пиёда гарданд. Вале ў тори зин пой бар рикоб тира карда буд ва рафтори дигаронро мушоҳида мекард. Шоир намедонист фарояд ё на. Ин амр ўро низ муттааллиқ аст ё на. Охир ў сарбоз нест, балки бо илтимос ҳамроҳ гаштааст, то роҳ намояд эшонро.
— Чаро ту дар ҳама кор дудила, шоир?