Зеҳн
Сорбон. куллиёт. Ҷилди 4

Агенти Зеҳнӣ · 3 ноябри 2026 · 428 саҳифа

Адабиёт
Аз аввал хондан

Ман ҳамин хел шунидам; надонам, рост аст ё дурўғ. Лек донам, ки тоҷики бонанг дар ин бора андеша бикунад.
Магар ноилоҷ бошад.
Дар байни артистон ҳамин хел як монандкунӣ ҳаст, ки ягон кас рашк кунад, ўро Отелло гўянд. Гўё ки худи он кас, фарз кардем, Ҷунайд, рашк надошта бошад... Ҳм. Пўст канад. Рашк надорада... Як чизи дигар ҳам ҳаст, Ҷаҳон: маданиятамон баланд шудагӣ; накуштанамон ҳам мумкин. Одамони пеш мисли ваҳшӣ буданд, андеша надоштанд, парвои ғаму тарси ким-чиҳо набуд; саҳл чиз баҳона буду... ё роҳи халосӣ ҳамин чиз буд: кушу халос шав. Ин албатта пастӣ, Ҷаҳон! Дасту дили кас наравад, ки дар саҳна чунин нақшро бозад. Баъд хоҳ-нохоҳ такрори Отелло шавад... Ҳ-а-а, ана барои чӣ артистон одамони бадрашкро «Отелло» гўянд, фаҳмидам... Фаҳмидам... Лекин одаме, ки чунин даст дошта бошад, ба дунё наомадааст; дар олам чунин дасте нест, ки ба сари ту бардошта шавад. Рашкаш аз рашки Отелло боло бошад ҳам...
Ба назари ман, ҳар дасте, ки бар сарат бардошта шуд, баробари ҳуснатро дидан, теғи дасташ афтад: «Ин олиҳа барои куштан не, барои дидан». Ман чунин хоҳам, хоҳам, ки туро бинам. Хоҳам, ки ту дар баландии Ҳуснобод шинию ман ба ҷамолат нигариста шеър хонам... Барои чӣ Саида хоҳиш карду нахондам? Ту инро аз куҷо донӣ? А? Телефони Мулло-амак занг зад? Не-е... Бовар надорам. Бовар накунам, ки Саида телефон карда аз ту ягон чиз пурсад ё ту телефон карда гўӣ, ки... Не, бовар накунам... Ман беҳуда дар ин бора зиёд андешам. Ягон кас ба Саида гўяд, ки кор чунин, рафтор чунин, бовар накунад, бовар накунад...
Занги охирин ҳам шуд, шогирдонат шаҳодатнома гирифтанд.
Ту дам бигирӣ. Порсол Ленинград рафта будем, гуфтӣ. Имсол куҷо мерафта бошӣ? Киев? Хайр, ҳар куҷое равӣ, маро фаромўш накун...»
«Ассалому алайкум!» аз пас садое омад ва Ромиз риштаи бигсастаи хаёлро фаромўш карда, зуд баргашт ва табассуми самимӣ кард ва шояд аз хурсандӣ бошад, ки ба ҷавоби саломи ў сар андохт.
«Шумо дар хона намешинед?»
— Магар маро ҷуста...
— Ҳа, шуморо ҷуста, ба хонаатон рафтам, вале афсўс...
Ромиз пай бурд, ки ў шўхӣ дорад, андаке ҷиддӣ шуда гуфт:
— Худамро худам ҷуста, пайдо карда натавонам, чӣ монад ба дигарон ки маро пайдо кунанд...
— Ман шуморо наҷустаам, – гўё аз ҳарфи гуфта пушаймон, ҷавоб дод Ҷаҳоноро, – агар ҷўям, пайдо кунам...
Ромиз сар ҷунбонд «инаш рост, ҷўӣ, пайдо кунӣ, лекин наҷўӣ».
— Агар чунин, маро мадад бикунед.

пешина
аз 428
навбатӣ