мударриси мадрасаи Хония буд. Ҳамин тариқ, яке аз ҷузъҳои стратегияи Сомониён-сарпарастӣ аз болои «аҳли қалам», дастгирии як мансабдори воломақоми маҳаллӣ (бо дастгирии молиявии ашрофзодагони муғулҳо) хусусияти институтсионалӣ пайдо кард, зеро даҳҳо намояндагони онҳо барои фаъолият дар ин муассисаи таълимӣ ҷалб карда шуданд.
Пас аз марги Чағатой, ҳамсари ӯ, вазири ӯ Қутбиддин ва наздикони хон наберааш (писари Мутуген) Ҳарахулагуро ба тахти Варорӯд (Улуси Ҷағатой) шинонданд.
Дере нагузашта пас аз марги хони бузурги муғулҳо Ӯқтой, писараш Гуюк тахти ӯро гирифт. Дар анҷумани шоҳзодаҳои чингизиён (с.1246) волиён ба се кишвари бумӣ –Чин, Варорӯд ва Эрон таъин карда шуданд, ки ду нафари онҳо тоҷикон буданд – Маҳмуд Ялавоҷ, писари ӯ Масъудбек ва ойрат Аргун (ба Эрон).
Дар айни замон, Гуюкхон ҳокими Варорӯд Ҳарахулагуро бо суханони «дар зинда будани писар, набера тахтро мерос гирифта наметавонад» аз мансаб сабукдӯш карда, писари Чағатой Есу- Мункэро ҳокими салтанати «улуси Чағатой» таъин кард.
Шогирди вазир Қутбиддин Баҳоуддин Марғилонӣ, писари шайхулисломи Фарғонаро вазир таъин кард. Бо назардошти он, ки ҳокими нави улуси Чағатой шавқу завқи беандоза ба майпарастӣ дошт, пас идоракунии давлат дар дасти ҳамсараш ва вазири давлат буд. Таърихнигор Ҷувайнӣ, ки мустақиман бо Баҳоуддин вохӯрдаст, хабар медиҳад, ки манзили вазир ба маркази ҷамъшавии олимони барҷастаи зиндамонда табдил ёфта, илм аҳамияти пешинаи худро бозпас гирифтааст. Ин маълумот аз он шаҳодат медиҳад, ки пас аз ҳамлаи харобиовари муғулҳо дар Варорӯд ва Хуросон анъанаи сарпарастӣ ба "аҳли қалам" аз