Султон Илтутмишро солноманависон ва шоирони салтанаташ, ҳамчун як пешвои хеле тақводор ва роҳбари донишманд эътироф кардаанд. Таърихи салтанати ин султони қобилиятнок ва ворисони ӯ дар яке аз солномаҳои машҳури дарборӣ «Табақати Носирӣ» аз ҷониби таърихнигори маъруф Минҳоҷ Сироҷиддин Ҷузҷонӣ муфассал тасвир шудааст. Пеш аз маргаш, вай духтари қобилиятнокаш Розияро (1236-1239) вориси худ таъин кард ва чунин назар дошт, ки писаронаш қобилият надоранд ва наметавонанд ҳукмронӣ кунанд. Ягона заифии Розия дар он буд, ки вай бону буд.
Ҳукмронии Розия бо оғози мубориза барои қудрат дар байни тарафдорони салтанати шоҳӣ ва пешво-мушовирони туркҳо қайд карда мешавад. Аз тарафи Султон бону Розия, ягона ҳокимзан дар тахти Деҳлӣ, таъин шудани африқоӣ (сиёҳпӯст) ба вазифаи муҳимми давлатӣ, мушовирони ӯро сахт ранҷонд. Пас аз он, исён сар зад ва султонбону кушта шуд. Ғиёсиддини Балбан (с. 1266-1287), маъруфтарин аз мушовирони Розия, ба ҳайси султони оянда ба тахт нишаст. Балбан бештар дар ташкили ҳукумати мутамаркази қавӣ маъруф аст. Султон Балбан мардумро бо шукӯҳу шаҳомати шоҳона ва муносибати бераҳмонаю беғаразона ба атрофонаш шод мегардонд. Бо марги Балбан дар соли 1287 сулолаи ғуломон ба поён расид, ҳарчанд, дарвоқеъ, муноқишаҳои дохилӣ дар сулола боз се сол давом кард.
Гарчанде ки ҳукмронии туркҳо дини буддоиро дар Ҳиндустон то ба дараҷаи нестӣ бурд, аксари ҳиндуҳо зарар надиданд; баъзеҳо ҳатто забткорони нави худро истиқбол карданд. Қишрҳои миёна, хусусан, қоидаи навро хуб қабул карда, ба вазифаҳои гуногуни роҳбарии маъмурияти нав таъин карда шуданд. Умуман, ҳиндуҳо аз Айбак ва султонҳои минбаъдаи ин сулола миннатдор буданд, ки ҳадди аққал, як сабаби хеле муҳим: қобилияти дифоъ аз муқобили истилогарони муғули сарсахт бо сардории Чингизхон, ки ба давлатҳои ҳамсоя фалокатҳо ва ранҷҳои бешумор кошта буданд. Ин муҳофизат, ки беш