асосгузори адабиёти тоҷик аз ҳамлаҳои бадхоҳон (шоир Хоқонӣ)-ро шадидан дифоъ карда, навиштааст:

Эй он кӣ таън кардӣ дар шеър Рӯдакӣ, Ин таън кардани ту зи ҷаҳлу кӯдакист.
Он кас, ки шеър донад, донад, ки дар ҷаҳон Соҳибқирони шоирӣ устод Рӯдакист.

Дар асари машҳури ӯ «Чаҳор мақола» гузориш дода мешавад, ки муаллиф бисёр илмҳои замонашро аз худ карда, китобҳои зиёдеро хондааст, аммо бо ин қаноат накарда, барои шиносоӣ бо шахсиятҳои таърихӣ ва намояндагони илм ва адабиёт кӯшиш кардааст. Дар натиҷа, маводи кофӣ ҷамъоварӣ карда шуданд, ки барои ин асари машҳур асос гузоштанд. Тибқи ин асар, ӯ солҳои 1110-1111 дар Самарқанд буда, аз як деҳқон (ашрофи маҳаллӣ) Абуризо сафари машҳури устод Рӯдакиро бо амир Насри II ва бозгашти онҳоро ба Самарқанд шунидааст. Дар солҳои 1112-1113 вай аз Балх дидан карда, дар он ҷо бо Умари Хайём вохӯрдаст, ки таассуроти худро дар он тасвир кардааст.
Солҳои 1116-1117 вай аз Ҳирот ба урдугоҳи низомии султон Санҷар дар наздикии шаҳри Тус сафар кардааст. Дар ин ҷо бо шоири дарборӣ Муиззӣ вохӯрда, дар бораи тарҷумаи ҳоли ӯ маълумот ёфтаст. Дар ин шаҳр, вай мақбараи Абулқосим Фирдавсиро зиёрат карда, дар бораи ӯ ҳикояҳо ҷамъ овардаст.
Солҳои 1118-1123, ҳангоми дар Нишопур буданаш, ӯ аз Муиззӣ дар бораи Фирдавсӣ ва Султон Маҳмуд ҳикояҳоро шунидааст.
Дар солҳои баъдӣ (1135-1136), бори дувум ба Нишопур ташриф оварда, мақбараи Умари Хайёмро, ки зиёда аз бист сол пеш бо ӯ мулоқот карда буд, зиёрат кардааст. Солҳои 1152-1153, дар давраи ҷанг, султони Санҷар бо султони Ғӯри Аллоуддин ҳамроҳ