ОПЕРАТОРҲОИ ШАРТӢ
Кор бо операторҳои шартӣ
Имкониятҳое, ки мо то ҳол баррасӣ кардем, ба мо имкон медиҳанд, ки барномаҳои хаттӣ нависем, ки дар онҳо изҳорот пайдарпай иҷро мешаванд ва тартиби иҷрои онҳо аз додаҳои вурудӣ мустақил аст.
Дар аксари масъалаҳои воқеӣ, тартиби амалҳо вобаста ба додаҳои вурудӣ каме тағйир ёфта метавонад.
Шумо аз давраи синфи 6-уми худ дар хотир доред, ки вақте ки интихоб байни ду самти амал ба миён меояд, барои навиштани чунин алгоритм сохтори шохабандӣ истифода мешавад. Шохабандӣ дар забони Python бо истифода аз оператори шартӣ амалӣ карда мешавад. Вобаста ба қимат, оператори шартӣ барномаро дар яке аз роҳҳо равона мекунанд.
Масалан, агар додаҳои сенсорӣ баланд шудани ҳарорат ё дудро нишон диҳад, барнома барои системаи сигнализатсияи сӯхтор бояд сигнализатсияро фаъол созад.
Ибораи if ба шумо имкон медиҳад, ки аввал шартро тафтиш кунед ва танҳо баъд қарор диҳед, ки оё дастурҳои минбаъдаро иҷро кунед ё не. Барои фаҳмидани тарзи кори ибораи if, биёед ба мушкилоти маъмулии марбут ба санҷиши шартҳо ва қабули қарорҳо назар андозем.
Масъалаи 1. Барномае нависед, ки синну соли корбарро қабул кунад.
Агар корбар 21-сола ё калонтар бошад, дастрасӣ иҷозат дода шавад; дар акси ҳол, дастрасӣ рад карда шавад.
age = int(input('Синну сол: ')) if age >= 21:
print('Дастрасӣ иҷозат дода шудааст') else:
print('Дастрасӣ рад карда шудааст') Шарҳ: Агар шарти a >= 21 дуруст бошад, фармони дохили блоки if иҷро мешавад. Дар акси ҳол, фармони дохили блоки else иҷро мегардад.
Фармонҳои дохили ҳар блок бо чор фосила аз аввали сатр навишта мешаванд.
Баъди шарти if ва elif ва баъди else дунуқта гузошта мешавад. Қавсҳо дар атрофи шарт ихтиёрӣ мебошанд.
Агар шарт True бошад, танҳо блоки бо фосила ҷудошудаи if иҷро мешавад. Дар акси ҳол, агар else мавҷуд бошад, блоки он иҷро мегардад.