Фонда ин ифодаи пулии қисми асосии пасандозҳои пулие мебошад, ки корхонаҳои дорои ҳама гуна шакли моликият ба вуҷуд овардааст. Чун категорияи иқтисодӣ фонда натиҷаи молиявии фаъолияти соҳибкории корхонаро нишон медиҳад.

Фонда нишондиҳандаест, ки самаранокии истеҳсолот, миқдору сифати маҳсулоти тавлидшуда, вазъи ҳосилнокии меҳнат, сатҳи арзиши аслӣро пурратар аз ҳама инъикос менамояд. Дар баробари ин, фонда ба таҳкими ҳисоби тиҷоратӣ, ривоҷ додани истеҳсолот дар ҳама гуна шакли моликият таъсири танзимкунанда мерасонад.

Вазъи муосири иқтисод дар номувозинатии иқтисодӣ, таваррум, мақоми иқтисодии истеҳсолкунандагони алоҳида ифода ёфта, ин боис мешавад, ки афзоиши фонда асосан аз ҳисоби болоравии нархи молҳо, яъне аз ҳисоби таҳмили таваррумии фонда ба даст меояд. Робитае дар байни ҳаҷми истеҳсол ва андозаи фонда вуҷуд надорад. Функсияҳои хоси фонда ба пуррагӣ амал намекунанд, ки ин аз халалдоршавии иқтисод, нуқсони механизми амалкунандаи хоҷагидорӣ дарак медиҳад. Ҳолати ҳадди аксари фонда аз ҳисоби омилҳои сермаҳсул, рушдёбии молиявии иқтисод, сохтани низоми босамари андоз ба рушди иқтисод, инкишофи фаъолияти соҳибкорӣ ва муносибатҳои бозорӣ мусоидат хоҳад кард.

Фонда чун натиҷаи ниҳоии молиявии фаъолияти корхона, фарқи байни ҷамъи умумии даромадҳо ва хароҷот барои истеҳсолу фурӯш бо назардошти зарарҳо аз амалиёти гуногуни хоҷагӣ мебошад. Ҳамин тариқ, фонда дар натиҷаи амали мутақобилаи бисёр унсурҳои мусбат ва ҳам манфӣ ташаккул меёбад.

Дар амалияи хоҷагидорӣ нишондиҳандаҳои зерини фонда истифода бурда мешаванд:

1. Фондаи тавозунӣ; 1.1. Фонда аз фурӯши маҳсулот (мол, кор, хизматрасониҳо);