–Дастҳо ва пойҳоятонро мебурам ва ба доратон мезанам.
Он намедонист, к-эшон растаанд,
Бар даричай нури дил биншастаанд.
Достони Мўсо (а) ва Фиръавн барои мисол аст. Аз он панд бояд гирифт. Дар даруни ҳар касе имони Мўсо (а) ва куфри Фиръавн ҷо дорад. Афзал одаме аст, ки ба Мўсо бовар ва аз Фиръавну феъли фиръавнӣ дурӣ кунад.
Зикри Мўсо банди хотирҳо шудаст,
К-ин ҳикоятҳост, ки пешин будаст.
Зикри Мўсо баҳри рўпўш аст, лек Нури Мўсо нақди туст, эй марди нек.
Мўсиву Фиръавн дар ҳастии туст,
Бояд ин ду хасмро дар хеш ҷуст.
Ин сафолу ин палита дигар аст,
Лек нураш нест, дигар з-он сар аст.
В-ар назар бар нур дорӣ, вораҳӣ,
Аз дувӣ в-аъдоди ҷисми мунтаҳӣ.
Аз назаргоҳ аст, эй мағзи вуҷуд,
Ихтилофи муъмину габру ҷуҳуд.
ОСТОНИ ШИНОСОИИ ФИЛ

Ҳиндиҳо филеро барои тамошои мардум оварда, ўро дар хонаи торике ба тамошо гузошта буданд.

Аз барои дидани мардум басе
Андар он зулмат ҳамешуд ҳар касе.

Мардум чун ўро дар торикӣ дида наметавонистанд, ҳар кас дасташ ба ҳар ҷойи бадани фил, ки мерасид, тасаввуре аз ў ва шакли вай дар зеҳни худ меофарид.

Он якеро каф ба хартум уфтод.
Гуфт: «Ҳамчун новадон аст ин ниҳод».
Якеро ба гўши ў даст расид. Онро ба шакли бодбезан ёфт. Дигаре пойи филро молид, тасаввури сутун дар зеҳнаш омад. Яке дигар даст бар пушти фил кашиду гуфт:
– Ин тахти равон аст.
Аз ин ҷиҳат, дар бораи чигунагии шакли фил дар тасаввури онҳо ихтилоф пайдо карданд. Агар он хона равшан мебуд, филро на новадону на бодбезан, на сутуну на тахти равон медиданд, балки филро фил медиданд, ҳама ба иттифоқ хулоса мекарданд ва бо ҳам ихтилофе намедоштанд, ҳама чизро бо чашми ботин дуруст метавон дид:

Чашми ҳис ҳамчун кафи даст асту бас,
Нест кафро бар ҳама ў дастрас.
Чашми дарё дигар асту каф дигар,
Каф биҳил в-аз дидаи дарё нигар.

Мавлавӣ мегўяд:
–Касоне, ки аз рўйи хомӣ таассуб меварзанд, онҳое ҳастанд, ки чашми дилашонро ба кор наандохтаанд,