Зеҳн
Девори Хуросон

Китоби мазкур асари бадеӣ буда, ба таърих ва фарҳанги гузаштаи мардуми Хуросон бахшида шудааст. Он ба муносибати ҷашни 1100-солагии Давлати Сомониён таҳия ва нашр гардидааст.

Агенти Зеҳнӣ · 13 октябри 2026 · 675 саҳифа

ТаърихАдабиёт
Аз аввал хондан

Амир Исмоил бар асп нишаста бо ҳамроҳии писараш Аҳмад, сипаҳсолор Ҳамӯя бинни Алӣ, Аҳмади Дароз ва ду бародари дигараш Юсуф ва Абузакриё аз қалъа бадар шуда, ба лашкаргоҳ ва майдони ҳарб мераванд.

Амир Исмоил: Имшаб ба шаҳр посбонҳо нагузоред, вале худ бепарво нашавед. Мо бояд сарбозони хешро дар парҳезкорӣ ва риояи ҳаққи мардум биёзмоем.

Сарбозон мурдаҳоро ба сӯйи қабристони шаҳр, ки дар як баландии сабзу пургул воқеъ шуда буд, мебурданд.

Амир Исмоил бо ҳамроҳонаш лашкарашро чарх зада, ба назди рӯди Балх меоянд ва аз аспҳо пиёда шуда, ба соҳили рӯд мефароянд. Оби гилолуд бо шӯру гавғо ҷорӣ буд.

Аҳмад: Амри Лайс мехост ин рӯдро бо кисаҳои зар бибандад, то лашкараш аз он безаҳмат убур намояд.

Ва лабханд мезанад.

Исҳоқ: Магар шаҳзода шак доштанд?

Аҳмад: Ин рӯдро бад-ин бузургӣ магар мешавад аз кисаҳои зар пур карду пул сохт?

Амир Исмоил: Амри Лайс метавонист...

Офтоб паси қалъа фурӯ мерафт. Онҳо хомӯш монданд. Ва амир Исмоил дасту рӯяшро дар оби рӯд шуста, то чанд лаҳзае сӯйи шаҳр нигарист.

Амир Исмоил: Бухорои мо дигар аст... Ночор бояд ба ин шаҳри ғариб баргашт. Вале дилам мехоҳад дар Бухорои худамон бошам...

Ва ба шаҳр бармегарданд. Шаҳр пуртараддуд буд. Онҳо аз байни издиҳоми мардум гузашта, ба кушке, ки дар он барои амир Исмоил ҷойгоҳ муқаррар карда буданду алҳол Амри Лайс дар он асир, ворид шуданд.

Амир Исмоил: Абудовуд куҷост? Ӯро ҳозир кунед.

Исҳоқ: Ба суроғи ӯ рафтаанд, ҳанӯз пайдо нест.

Амир Исмоил: Аз тарс куҷое пинҳон шудааст ва ё бо сарҳангҳои Амри Лайс ба Сиистон гурехтааст. Тадқиқ кунед, овоза кунед, ки мо аз гуноҳаш гузаштаем. Шояд пайдо шавад.

Аҳмад бинни Муҳаммади Лайс паи супориши амир Исмоил баромада меравад.

Амир Исмоил: Ин нусрат худоии таоло маро дод ва ҳеҷ касро бар ин неъмат бар ман даст нест, ҷуз худоии азза ва ҷалла. (Ба бузургону сарони лашкар ба имтиҳон менигарад. Ишон ин сухани амири худро ҳамчун амири мусаллам

пешина
аз 675
навбатӣ