Зеҳн
Девори Хуросон

Китоби мазкур асари бадеӣ буда, ба таърих ва фарҳанги гузаштаи мардуми Хуросон бахшида шудааст. Он ба муносибати ҷашни 1100-солагии Давлати Сомониён таҳия ва нашр гардидааст.

Агенти Зеҳнӣ · 13 октябри 2026 · 675 саҳифа

ТаърихАдабиёт
Аз аввал хондан

БИЁБОН

Хуршед чун ташти сӯхтае паси гареваҳои биёбон пинҳон мешуд. Ғизоле, аз хайли хеш вомондае аз паси рӯз медавад. Рамаи гургони гурусна вайро дунболагир буданд. Ғизол аз ҳол мерафт ва гургон торафт ба ӯ наздик мешуданд. Онҳо низ хаста менамуданд. Ғизол бо охирин тавоне, ки дар рамаки маҷрӯҳи худ дошт, худро ба тори гаревае мекашад. Ва бо умед ба сӯйи хуршед менигарад. Хуршед сари гаревае фурӯ мерафт. Ба назар чунин менамуд, ки ғизол гӯё дар дили Хуршед фурӯ меравад ва ё чун тасвире дар таште мисин насб мешавад. Ғизол лаҳзае ором, беҳаракат, хаста ба сӯйи Хуршед менигарад. Ва банохост гурге аз гареваи муқобили сар мекашад. Дигар гургҳо ӯро аз чор тараф гирд кардаанд. Роҳи гурезро барои ӯ бастаанд. Онҳо дигар маросими қурбонӣ иҷро мекунанд фарёди беҳудона мекашанд ва чашмашон чун алмос медурахшад.

Ғизол як-як ба сайёдони хеш менигарад. Нигоҳаш хаста, беҳолу камфурӯғ аст.

Дигар дар назараш биёбон сурх менамояд. Абрҳои сӯхтаи уфуқ аз ҳам медаранд, пареш мешаванд. Бод губори реги хунгунро паси гареваҳо тал мекунад. Ва боз дар чашмони гургони гурусна менигарад. Дар теги нигоҳашон хун медурахшад. Ғизол якбора гӯё ба худ меояд, гӯшҳояшро тез мекунад ва бо чашмони пур аз умед ба сӯйи уфуқ менигарад. Гӯё бӯйи наҷот ба машомаш мерасад. Ва гургҳо низ гӯш тез мекунанд ва ба қалби биёбон менигаранд. Хатар эҳсос менамоянд.

Саворе бар аспи сафед дар дараи муқобил, аз он ҷое, ки чашмони интизор аз як пайомади ногаҳонӣ нигаронанд, ба пайдо меояд. Ӯ Хуршедро дар паси хеш пинҳон мекунад. Гургон ба сӯйи ӯ мегурранд. Ӯ як-як ба умқи чашмони онҳо хира мешавад ва аспаш аз изтиробу ҳарос гӯш тез мекунад ва шиҳа мекашад. Гургон оҳиста-оҳиста ба сӯйи ғизол мехазанд. Вале ғизол ҳамоно рӯ ба сӯйи савор дорад. Савор беҳолона камонро ба даст мегирад ва аз тиркаш тир ба он мегузорад ва ба сӯйи гурге, ки аз ҳама қавиҳайкалтару ба ғизол наздиктар аст, нишон мегирад. Гург ғурришкунон ба сӯйи ғизол ҳамла мебарад ва аз захми тир дар нимароҳ аз пой меафтад. Гургони дигар ба садои чун

пешина
аз 675
навбатӣ