Зеҳн
Девори Хуросон

Китоби мазкур асари бадеӣ буда, ба таърих ва фарҳанги гузаштаи мардуми Хуросон бахшида шудааст. Он ба муносибати ҷашни 1100-солагии Давлати Сомониён таҳия ва нашр гардидааст.

Агенти Зеҳнӣ · 13 октябри 2026 · 675 саҳифа

ТаърихАдабиёт

БИЁБОН

Хуршед чун тафти сӯхтаи паси гарсакҳои биёбон пинҳон мешуд, Ғизол, аз қабати хеш вомонда аз паси рӯ медодад. Рамаи гургони гурусна ӯро дунболагир буданд. Ғизол аз ҳол мерафт ва гургон торафт ба ӯ наздик мешуданд. Онҳо низ хаста менамуданд. Ғизол бо охирин тавоне, ки дар рамақи маҷруҳи худ дошт, худро ба торгатаре вас мекашид. Ва бо умед ба сӯйи Хуршед менигарист. Хуршед сари гарсае фурӯ мерафт. Ба назар чунин менамуд, ки ғазол тӯб дар дасти Хуршед фурӯ меравад ва ӯ чун тасвире дар тахтаи мисин насб мешавад. Ғизол лаҳзае ором, беҳаракат, хаста ба сӯйи Хуршед менигарист. Ва бениҳоят гурге аз гарсаи муқобили сар мекашид. Дигар гурҳо ӯро аз чор тараф гирд мегирифтанд. Ғизолро барои ӯ бастаанд. Онҳо дигар маротибе ӯро таҳқиқ мекунанд, фарёди бехудона мекунанд. Аз ҳадди муқаррарӣ зиёд намоён аст. Ҳад, ҳад, ҳад...

Ғизол як-як ба сайёрае шабеҳ мешавад, рӯ оғози нестӣ, ба намояндагии неруи торикӣ қарор мегирад. Ҳамаи ин балоҳо пеши чашму дар дил ба вуҷуд меоянд. Дарахтони алоҳидаи камҳосил неруи худро ифшо карда, роҳро ба сӯйи дур равон мекунанд.

Онҳо ӯро мешиносанд ва асташ аз изтиробу дарде ки ӯ ҳис мекунад ба шикор мекашанд. Гурҳо оҳиста-оҳиста ба сӯйи ғазол мелажанд. Вале ғазол ҳамчунон рӯ ба сӯйи савор меравад. Савор бедолона қамчинро ба даст намегирад ва аз таъқиби тир ба он мегузорад ва ба сӯйи гурге, ки аз ҳама кавакайлатар ба ғазол наздиктар аст, нишон мегирад. Гург турришкувон ба сӯйи ғазол ҳамла мебарад ва аз захми тир дар пиморож аз пой меафтад. Гургони дигар ба садои чун Муҳаммадзамони Солеҳ соли 1951 дар деҳи Пардоғи ноҳияи Мастчоҳ ба дунё омадааст.

Дерест, ки дар замини баруманди сухан чун деҳқони асил хомакашӣ мекунад. Офаридаҳои ӯ дар хумдони дил ва зеҳни ӯ чун лаъли музоб гудохта шудаанд. Ин аст, ки дӯстдорони сухан ҳикоя ва повестҳои ӯро бо унвони "Сарви Кашмир" (1984), "Оҳанги шаҳри Ишқ" (1989) ва "Ардовирафнома ё сояҳои шикаста" (Теҳрон, 1992) мутолиа кардаанд. Шеваи навиштор, оҳанги гуфтор, кӯтоҳбаёнии муассир баландғоягии арзиши асарҳои ӯро афзудааст. Хоса дарди бузурги инсон ва ҷомеа дар ҳар асари нависанда бо обу ранги нав таҷаллӣ намудааст. Асотир, фалсафаи хушбинона, маъонии таҳдор, дарди замон ҷавҳари осори ӯст. Ӯ дар насри имрӯзаи мо навпардоз аст: месӯзад ва месозад, то аз суханаш бӯйи хомӣ наояд.

аз 675
навбатӣ