Зеҳн
Девори Хуросон

Китоби мазкур асари бадеӣ буда, ба таърих ва фарҳанги гузаштаи мардуми Хуросон бахшида шудааст. Он ба муносибати ҷашни 1100-солагии Давлати Сомониён таҳия ва нашр гардидааст.

Агенти Зеҳнӣ · 13 октябри 2026 · 675 саҳифа

ТаърихАдабиёт
Аз аввал хондан

бинни Амр боиси ситоиш ва пайравист. Барои Хоразмшоҳ ва Муҳаммад Васиф хилъат биёваред!

Ҳоҷиби дарбор хилъати шоҳона меорад. Амри Лайс онҳоро якояк ба Хоразмшоҳ ва Муҳаммад Васиф мепӯшонад ва дар фарҷоми ин маросим ишон ду раъкат намози шукрона ба ҷо меоваранд.

Амир Лайс: Сомониён, ки аз қадим муддаии саёдат бар Хоразмшоҳонанд, ин иқдом бар мо гарон хоҳад омад.
Хости худованд чунин будааст, ки байни мо шикофе эҷод шавад.

Билол: Барои он, ки шикоф амиқтар нашавад, амирам сӯйи ишон, яъне умарои сомонӣ расулон бифиристанд ва итоати ишонро талаб намоянд.

Амри Лайс: Ин ройи хуб аст ва тибқи он амал хоҳем намуд. Бо сари Рофеъро ба Бағдод фиристодан, қатъитар тақозои маншури Мовароуннаҳрро бояд кард. Ҳанӯз ки туҳафи мо ба Бағдод нарасидааст, сари Рофеъро низ бифиристед.

Дар қасри шоҳ базми бошукӯҳе барпо мегардад. Раққосон бо сари Рофеъ бинни Ҳарсама бозӣ мекунанд ва дар фарҷоми ҳар рақсе онро назди пои Амри Лайс мепартоянд...

БАҒДОД

Корвони Амри Лайс Саффорӣ бо ҳадоёи ҳангуфт аз дарвозаи шарқии Бағдод вориди шаҳр мегардад. Аҳли шаҳр ба тамошои он мебароянд.

Саду панҷоҳ аспи зарринлатоми Хуросонӣ пешопеш, сад шутури маҳории Хуросонӣ бо ҷамозаҳои бисёр ва бути заррин дар шакли зани чаҳордаст бо ду ҳамоили нуқраии мурассаъ ба ҷавоҳири сурху сафед бар он овехта ва аз ду тарафи он бутоне кӯчактар, яъне ба андозаи табиии як инсон нишонда бар ҷамозаҳо, ҳайрати аҳли шаҳрро ангехта буд.
Сарбозҳо мардумро, ки ба сӯйи бутҳо ҳамла меоваранд, пас мегардонанд ва сари роҳи ҳамлаҳои нав ба нави онҳоро мебастанд. Мардум аз ҳайрату шаафи шодӣ осмони шаҳрро ба сар бардошта буданд.

Халифаи Бағдод Мӯътазид Биллоҳ аз садои валваии шаҳр ба ташвиш уфтода, ба пешайвони қаср мебарояд.
Корвони амири Хуросон вориди қаср мешавад. Бутҳои бо зеварҳои қиматбаҳо ороста, аз шуои офтоби нимарӯз месечанд

пешина
аз 675
навбатӣ