Зеҳн
Ончӣ аз сар гузашт

Ин китоби ёддоштҳои Нависандаи халқии Тоҷикистон Ҷалол Икромӣ буда, дар бораи даврони наврасӣ, муҳити аморати Бухоро, рӯйдодҳои таърихӣ ва ташаккули адабиёту фарҳанги тоҷик дар асри гузашта ҳикоят мекунад. Дар он саҳифаҳои муҳими зиндагии адиб ва раванди эҷодии ӯ дар шаҳри Душанбе ба тасвир кашида шудаанд.

Агенти Зеҳнӣ · 12 октябри 2026 · 339 саҳифа

ТаърихМаърифатАдабиёт
Аз аввал хондан

Оид ба яке аз муаллимҳои аввалам – Мазҳар Бурҳонов дар боло каме нақл карда будам. Ҳоло мехоҳам, ки давоми онро нависам: Мазҳар Бурҳонов муаллими аввали дарси ҳисоб, муаллими аввали дарси ҷуғрофия, дарси мантиқ буд, моро нағз тарбия мекард ва меомӯхт, моро ҳаёт меомӯхт, бо ҳамдигар дӯст ва улфат шуданро таълим медод. Барои вай фарзанди кӣ – фарзанди бой ва ё бечора аҳамият надошт. Ба ҳама бо чашми хирад ва меҳрубонӣ назар мекард. Дар ҳаққи Мазҳар Бурҳонов ҳикояҳои бисёре ҳаст, ки ман баъзе аз онҳоро нақл кардам ва боз нақл мекунам: Мазҳар Бурҳонов дар синни пирӣ зани ҷавон гирифт. Пештар зан дошт ё на, намедонам. Номи ин занаш Бибишхон буд. Ӯро аз дилу ҷон дӯст медошт ва ҳеҷ гоҳ озоре намедод. Ин муҳаббати пок ва ишқи самимии онҳо афсона шуда буд. Вақто ки дар Тошканд зиндагӣ мекарданд, ҳамеша худи Мазҳар Бурҳонов дар ошхона хӯрок пухта, тайёр карда, ба табақу косаҳо кашидани таомро ба Бибишхон мефармудааст:
– Азизам, таом тайёр шуд, рафта кашида оварда метавонед, ман дастурхон мекушоям?

Боре бегоҳӣ оши палав пухта, дам карда, ба хона меояду ба Бибишхон муроҷиат карда мегӯяд:
– Азизакам, ош тайёр, рафта ба табақ кашида биёред, ман дастурхон паҳн мекунам.

Бибишхон ба ошхона, ба ошкашӣ рафтани мешавад, ки барқ хомӯш мегардад. Онҳо дар хона яктою ягона лампаи керосинӣ доштаанд. Бибишхон лампаро даргиронда ба ошхона мебарад, Мазҳар Бурҳонов дар торикӣ дастурхон паҳн мекунаду аз ток пиёларо гирифта, ба паси сандуқ

пешина
аз 339
навбатӣ