Зеҳн
Оташ дар хонаи қадим

Китоби мазкур асари бадеӣ буда, романи нависанда Мирзонасриддинро дар бар мегирад. Дар он рӯйдодҳои муҳими зиндагӣ ва таассуроти таърихӣ ба риштаи тасвир кашида шудаанд.

Агенти Зеҳнӣ · 12 октябри 2026 · 613 саҳифа

ҚиссаАдабиёт
Аз аввал хондан

— Шумо ба ҷое, ки ӯро дастгир кунед, ба кӯҳ гурезонед? Ҳоло таҳқиқ мекунам! Ба номи инқилоб қасам, касе ба ӯ ёрӣ додааст, ба зиндон меравад! — дӯғ зад Хол ва ҳар се аспҳоро ҷониби кӯҳ давонданд.

Ҷовид пас аз омадан ба хона андарёб кард, ки дигар ҳеҷ гоҳ Баҳодурро намебинад, ба ҳам сӯҳбат карда намеханданд. Дар кӯча ӯро касе ҳимоят намекунад, рӯярӯ ба тахмони кӯрпаҳо зер карда талх гирист.

Аз ҷнозаи Баҳодур ду ҳафта нагузашта буд, ки Ҷаббору Қодир ва боз ҷавони ношиносе дарвозаи Мансурро зада даромада, ҷониби Ҷовид пӯписа кард:

— Асп дар куҷо?

— Аспро падарам шаҳр бурда фурӯхта буданд. — Ҷовид сухани падар ёд дораро гуфт.

— Шумо ҳаромхӯрҳо бисёр пухтаед. Кай фурӯхт? Пулаш дар куҷо?

— Пеш аз омадани аскари сурх буд. Пулаш кай гирифт, ман аз куҷо медонам? Ва аламаш омаду ба сари Ҷаббор дод зад:

— Бародарамро куштӣ, боз хонаи мо меоӣ!

— Ҷовид, ин ҷо биё, — садо дод модар.

Ҷовид хона даромад. Модар баъди кушта шудани Баҳодур камтар берун мебарояд. Гоҳе дилашро медораду рангаш мепарад.

— Бачаҷон, ба онҳо чизе нагӯй. Мон, чизе мехоҳанд, гирифта зудтар раванд, — маъюсу ғамзада ба Ҷовид нигарист модар.

— Фармон ҳаст, ки ҳама чизу чораи бойҳо мусодира карда шавад, — гуфт Ҷаббор.

Модар ба ӯ нигоҳ накард. Сарандоз гирифт, кӯза дар даст сӯйи чӯйбор рафт. Ва фақат як маротиба, лаҳзаи ки омадаҳо чуволҳои биринҷи тӯйро чоркаса бор мекарданд, ба пас нигарист. Ҷаббор ҳама чизи ба назараш писанд омадаро соҳиб кард. Гилеми таҳкарда дар тоқи ҳавлӣ монда, ҳарду обдастаҳои тиллодавондар ҳам гирифт. Ҷовид пеши роҳашро дошт. «Мо дар рӯйи чӣ хоб мекунем!?» «Гуфтам, фармон ҳаст!» — шиддат кард Ҷаббор. Ва ба шишаи тобадон ишора намуд: «Инро канед! Шиша ба идораи кумитаи инқилобӣ мезебад». Чун хонаи Баҳодур даромада сандуқу кӯрпаю ҷомаҳоро бор карданд, Ҷовид назди модар рафта ба гиря гуфт:

— На дар хонаи худамон чизе монданд, на дар хонаи Баҳодур. Ҷаббор ҷомаи домодии Баҳодурро пӯшида чизе гуфт, ки ҳамроҳонаш хандиданд.

Бибигул мисли он ки зарба хӯрда бошад, каловида дар ҷояш нишаст, муддате ноҷунбон истода сипас бо нимовоз гуфт:

— Баҷаҷон, одам ки мерафтааст, молу чизу чораро ҳам аз пасаш мебурдааст. Он ҷома ба соҳибаш насиб накард, ба ин сакалтуи безот ҳам насиб намекунад. Мон, гум шаванд, ман бо онҳо сухан надорам.

— Ҳама чизи моро баранд?! — гуфт Ҷовид ба шиддат ва пас гашта ҷониби Ҷаббор «ҳоло калон шавам, мебинӣ» гуфт ва ба гӯшаи ҳавлӣ нишасту бо овози баланд гиря кард. Ҷаббору ёронаш хандиданд.

Толон кардани хонаи Мансурро фаҳмида, аввал Умарбеку занаш Зайнаб омаданд: «Замона чунин шуд, келин, — гуфт Умарбек: — Аз дастамон чӣ меояд?»

пешина
аз 613
навбатӣ