Зеҳн
Оташ дар хонаи қадим

Китоби мазкур асари бадеӣ буда, романи нависанда Мирзонасриддинро дар бар мегирад. Дар он рӯйдодҳои муҳими зиндагӣ ва таассуроти таърихӣ ба риштаи тасвир кашида шудаанд.

Агенти Зеҳнӣ · 12 октябри 2026 · 613 саҳифа

ҚиссаАдабиёт
Аз аввал хондан

Омад-омади аскари урусро аввал бачаҳо хабар доданд. «Омаданд, омаданд!» шуду Мансур кӯча баромада дид, ки отряди тахмин ҳаштоднафара Дашти Сурхиро мегузарад. Ду километр дуртар аз ақибашон хару аспу аробаҳои бордор намудоранд. «Яқин онҳо тироваронашон мебошанд», фикр кард ӯ ва дилашро мавҷи изтироб зер кард. Акнун чӣ мешуда бошад?

Назди зинаҳои ҳавлӣ қарор гирифта, ҳис кард, ки тарс мисли саги гаргини ҳама ҷояш захмин, ки дар кунҷи ҳавлиат ҷой гирифтаасту сад чӯб занӣ ҳам, ҷонибат аф-аф карда берун намеравад, дар даҳлези дилаш ҳалқа задааст. Нигоҳаш ба занаш бархӯрд, ки ҳанӯз аз омадани русҳо хабар надошту гилемро ба девор овехта ҷорӯб мезад. Рӯймолаш оқиб рафта андаке қаҷ шудааст. Дар ин сурат ӯ дилошӯбтар менамояд. Ҳамзамон ба назараш намуд, ки Бибигул дар чанд вақте ки ин ҷо зиндагӣ мекунад, логар шудааст ва логарӣ ба вай зебоӣ зам кардааст. Ба дилаш омад, ки як-ду сухани заруриро ногумон карда барояш гӯяд. Лабханд рӯи лабонаш аз дасташ гирифту ба гӯшаи таҳсинҷи ҳавлӣ нишастанд ва бо оҳанги нимшӯхию нимҷиддӣ гуфт:

– Бибиҷон, фикр кунам, мо то ҳол зиндагии хуб доштем. Ман мудом кӯшиш мекардам, ки ба зебоии дилангезу дилпазират ва ба муҳаббате, ки бо ҳам дорем, сазовор бошам. Аммо ин корро тавонистам ё не...

Бибигулро ханда гирифт, аз ҷебакаш рӯймолча гирифта чашмони об гирифтаашро пок кард: ҳамроҳи рӯймолча гӯгирде ҳам аз ҷайбаш афтид.

– Чӣ шуд, ки якбора меҳри кабутакатон тофт? – гуфт ӯ ва бо чашмони тар ба рӯи шавҳараш зеҳн монд.

– Охир як маротиба ҳаққи гапро гӯям, – Мансур ҳам хандид.

Бибигул зани баақлу бафаросат аст. Дарёфт, ки шавҳараш дар дил изтироб дорад. Ҳамчунон дар чеҳрааш ҳамон равшании кӯдаконаи шиносро дид, ки аз рӯи аз шаҳр омаданаш ӯро тарк карда буд. Мансур ҳар гоҳе ӯро меҳрубонӣ кунад, ин рӯшанӣ аёнтар мешавад, чунон ки гули пилтаи чароғро мегириву рӯшноияш баланд мешавад. Шаби арӯсӣ, ки дасти ҳам дар даст то сари субҳ сӯҳбат карданд, Бибигул ба ӯ гуфт: «Бори аввал, ки назди нонвойхона чеҳраатонро дида будам, ҳам мафтун, ҳам гумроҳ шудам.» «Чӣ гуна гумроҳ шудӣ?» — пурсид Мансур. «Нигоҳатон мисле ки ҳам меҳрубон буд, ҳам истеҳзо мекард», — гуфт Бибигул ва ҳарду хандиданд: Ҳоло пеши назари Бибигул ҳамон лаҳза омад ва аз дилаш гузашт, ки шояд Мансур ҳам он шаб ва он гуфтугӯро ба ёд овардаю меҳрубон шудааст?

Мансур гӯгирди аз ҷайби занаш афтидаро гирифтаю бозӣ карда афзуд: — Гуфтаниям, ки шукр, фарзандони хуб тарбия кардем. Хислату хӯи ҳамидаро бештар модар ба кӯдак медиҳад...

Бибигул нигоҳашро аз рӯи шавҳараш наканда, бо ҷиддият гуфт:

– Додош, шӯхӣ мекунеду хавотир барин менамоед! — Дасти шавҳарашро байни кафҳояш гирифт.

– Шӯхии ман хавотир барин будааст, — Мансур дар лабонаш табассум сари занро пеш кашида, сахт-сахт рӯйю мӯяшро бӯсид: аз ҷояш хест ва ба атрофи ҳавлӣ назар андохт.

пешина
аз 613
навбатӣ